
CPI รายงาน ดัชนีคอร์รัปชันไทยแย่ลง 4 ปีติด !
ปี 2025 ร่วงอยู่อันดับ 116 จาก 182 ประเทศ ต่ำกว่า ลาว เวียดนาม ศรีลังกา และ บราซิล..
CPI หรือ Corruption Perceptions Index จัดทำโดย Transparency International (TI) องค์กรอิสระ ที่ดำเนินการด้านการต่อต้านการทุจริตคอร์รัปชัน มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่กรุงเบอร์ลิน เยอรมนี
สำหรับเกณฑ์ของปี 2025 Transparency International ใช้ระเบียบวิธีวิจัยที่เป็นมาตรฐานสากลเพื่อให้สามารถเปรียบเทียบคะแนนย้อนหลังได้ โดยเน้นหนักใน 3 ส่วนหลัก คือ
1. พฤติกรรมการทุจริตที่ถูกประเมิน โดยเฉพาะการคอร์รัปชันใน "ภาครัฐ" ผ่าน 5 พฤติกรรมหลัก คือ
- การสินบน (Bribery) : การรับเงินหรือสิ่งตอบแทนเพื่อให้ได้มาซึ่งบริการหรือสิทธิพิเศษ
- การใช้เงินหลวงผิดวัตถุประสงค์ (Diversion of Public Funds) : การยักยอกงบประมาณไปเป็นของส่วนตัวหรือพวกพ้อง
- การใช้ตำแหน่งแสวงหาประโยชน์ (Abuse of Public Office) : การใช้อำนาจรัฐเพื่อเอื้อประโยชน์ส่วนตนโดยไม่มีใครตรวจสอบได้
- ระบบอุปถัมภ์ (Nepotism) : การแต่งตั้งคนใกล้ชิดหรือญาติพี่น้องเข้าสู่ตำแหน่งในระบบราชการ
- State Capture : การที่กลุ่มทุนหรือผู้มีอิทธิพลสามารถ "ซื้อ" หรือบงการนโยบายรัฐและการออกกฎหมายได้
2. กลไกการป้องกันและความโปร่งใส เช่น
- ความสามารถในการบังคับใช้กฎหมาย : รัฐบาลลงโทษเจ้าหน้าที่ที่โกงได้จริงไหม หรือเลือกปฏิบัติ ?
- ความโปร่งใสของข้อมูล : ประชาชนและนักข่าวเข้าถึงข้อมูลการใช้เงินและสัญญาจ้างงานของรัฐได้ง่ายเพียงใด
- การคุ้มครองสิทธิ : มีกฎหมายคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส (Whistleblowers) และปกป้องนักข่าวที่ขุดคุ้ยเรื่องทุจริตหรือไม่
- กฎหมายผลประโยชน์ทับซ้อน : มีเกณฑ์บังคับให้ข้าราชการและนักการเมืองแสดงบัญชีทรัพย์สินที่ชัดเจน
3. แหล่งข้อมูลและวิธีการคำนวณ
- ใช้แหล่งข้อมูลอิสระ 13 แหล่ง : จาก 12 สถาบันระดับโลก เช่น World Bank, World Economic Forum, Economist Intelligence Unit (EIU) และ World Justice Project (WJP)
- เกณฑ์การติดอันดับ : ประเทศนั้น ๆ จะต้องมีข้อมูลจากแหล่งข้างต้น อย่างน้อย 3 แหล่ง ถึงจะถูกนำมาจัดอันดับใน CPI 2025
- การปรับมาตรวัด (Rescaling) : นำคะแนนจากแหล่งต่าง ๆ มาปรับให้อยู่ในฐานเดียวกันคือ 0-100 แล้วจึงนำมาหาค่าเฉลี่ยเป็นคะแนนสุดท้ายของประเทศนั้น