ข้อต่อ จุดตัดสินสงครามหุ่นยนต์ ที่หนีไม่พ้นแบรนด์ญี่ปุ่น /โดย ลงทุนแมน

Tesla Optimus, Unitree, UBTech, Figure
ทุกแบรนด์กำลังแข่งกันออกแบบหุ่นยนต์ Humanoid ให้ฉลาดที่สุด สวยที่สุด เหมือนคนที่สุด

แต่ต่อให้ใครชนะสงครามนี้ ก็มีผู้ชนะตัวจริงรออยู่แล้ว

เพราะถอดฝาครอบออกมาดูข้อต่อแต่ละจุดของหุ่นยนต์เหล่านี้ จะพบว่าเกือบทั้งหมดต้องพึ่งพาชิ้นส่วนจากกลุ่มบริษัทเดียวกันในญี่ปุ่นอยู่ดี

ญี่ปุ่นคุมจุดตัดสินแพ้ชนะของสงครามหุ่นยนต์ ไว้ได้อย่างไร ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

กระแสหุ่นยนต์ Humanoid ที่ทุกคนพูดถึงตอนนี้ ส่วนใหญ่โฟกัสไปที่สมอง อย่างชิป AI กับดิไซน์ภายนอกที่ดูล้ำสมัย

แต่มีอีกส่วนที่แทบไม่มีใครพูดถึง นั่นคือข้อต่อและเกียร์ทดรอบที่ทำให้แขนขาของหุ่นยนต์ขยับได้อย่างแม่นยำ

ซึ่งถ้านับเชิงต้นทุนในการผลิตหุ่นยนต์ 1 ตัวแล้ว
ข้อต่อคือชิ้นส่วนที่แพงที่สุด กินสัดส่วนกว่าครึ่งของต้นทุนทั้งหมด
และเป็นชิ้นส่วนที่ลอกเลียนแบบยากที่สุดของหุ่นยนต์ 1 ตัว

โดยญี่ปุ่นวางรากฐานตรงนี้ไว้ตั้งแต่ก่อนหุ่นยนต์ Humanoid จะเกิดด้วยซ้ำ

และรากฐานที่ว่า ก็ทำให้ Humanoid สามารถเดินสองขาให้ทรงตัวได้ ก้มหยิบของ เอี้ยวตัว งอนิ้ว
ซึ่งทุกการเคลื่อนไหวที่ว่านี้เกิดจากข้อต่อทั้งสิ้น

โดยข้อต่อของ Humanoid จะแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ตามหน้าที่

- กลุ่มแรกคือ ข้อต่อที่เน้นความละเอียดแม่นยำ อย่างข้อมือ นิ้ว ไหล่ ที่ใช้หยิบจับสิ่งของ
- กลุ่มที่สองคือ ข้อต่อที่ต้องรับน้ำหนักตัวและแรงกระแทก อย่างสะโพก เข่า ข้อเท้า ที่ใช้พยุงตัวและเดิน

หุ่นยนต์ 1 ตัวจะมีข้อต่อทั้ง 2 กลุ่มนี้กระจายอยู่ทั่วร่างกายนับสิบจุด
และทุกจุดต้องขยับพร้อมกันอย่างแม่นยำโดยไม่มีอาการหลวมแม้แต่นิดเดียว

เพราะถ้าข้อต่อจุดใดจุดหนึ่งหลวมหรือคลาดเคลื่อน
หุ่นยนต์อาจเสียการทรงตัวจนล้มได้ทันที
ทำให้ข้อต่อ กลายเป็นตัวตัดสินว่าหุ่นยนต์จะเดินได้หรือไม่

และเทคโนโลยี ที่ทำให้ข้อต่อทำงานได้อย่างแม่นยำ ก็คือ เกียร์ทดรอบที่ให้ความแม่นยำสูงเป็นพิเศษ ที่เรียกว่า Strain Wave Gear ซึ่งถูกคิดค้นโดยวิศวกรชาวอเมริกันชื่อ C. Walton Musser ผู้จดสิทธิบัตรเทคโนโลยีนี้ไว้กว่า 200 ฉบับ

เกียร์ทดรอบ พูดง่าย ๆ คือ ชิ้นส่วนที่แปลงความเร็วสูงจากมอเตอร์ให้กลายเป็นแรงบิดที่หนักแน่นขึ้น ซึ่งมีอยู่หลายชนิด

แต่ Strain Wave Gear คือชนิดที่ทำได้แม่นยำระดับไมครอนโดยไม่มีระยะฟรีแม้แต่นิดเดียว

ลองนึกถึงข้อมือหรือข้อศอกของคนเรา ที่งอ หมุน หรือรับน้ำหนักได้แม่นยำโดยไม่มีอาการหลวมคลอนเลย นั่นคือสิ่งที่เกียร์ชนิดนี้พยายามเลียนแบบให้กับหุ่นยนต์ เพื่อทำให้เคลื่อนไหวได้อย่างแม่นยำโดยไม่หลุดหลวม

ส่วนข้อต่อกลุ่มที่ 2 ที่ต้องรับน้ำหนักตัวและแรงกระแทก ก็ใช้เกียร์ทดรอบอีกแบบ เรียกว่า RV หรือ Cycloidal Reducer ซึ่งเน้นรับแรงบิดหนัก ๆ แทนความแม่นยำระดับไมครอน

แล้ว Strain Wave Gear ที่ผลิตยาก ตอนนี้มีใครคุมตลาด ?

ในตอนที่ Musser เพิ่งคิดค้นเทคโนโลยีนี้สำเร็จ มีบริษัทที่ก้าวเข้ามาช่วยผลิตและจำหน่ายจริงอยู่ 2 ราย

- ฝั่งสหรัฐฯ คือ United Shoe Machinery Corporation
- ฝั่งญี่ปุ่นคือ Hasegawa Gear Works

โดยทั้งคู่ต่างเรียกเทคโนโลยีนี้ด้วยชื่อทางการค้าเดียวกันว่า Harmonic Drive และต่างฝ่ายต่างพัฒนาต่อในภูมิภาคของตัวเอง

ก่อนที่สุดท้าย ฝั่งญี่ปุ่นก็ไล่ซื้อแบรนด์ Harmonic Drive ที่กระจายตัวไปทำตลาดกลับมาอยู่ในมือ ทำให้ตอนนี้แบรนด์ Harmonic Drive ทั่วโลกอยู่ภายใต้การนำของญี่ปุ่นแทบทั้งหมด

แล้วเกียร์ของ Harmonic Drive เคยไปโผล่ที่ไหนบ้าง ?

เกียร์รุ่นนี้เคยขับเคลื่อนล้อของ Lunar Rover บนภารกิจ Apollo 15 เมื่อปี 1971 และยังคงถูกใช้อยู่บน Mars Rover หรือหุ่นยนต์สำรวจพื้นผิวดาวอังคาร ไปจนถึงสถานีอวกาศ ISS หุ่นยนต์ผ่าตัด และเครื่องจักรผลิตชิป มาแล้วหลายสิบปี

ผลจากการสั่งสมความน่าเชื่อถือมานาน ทำให้ในปี 2023 Harmonic Drive Systems จากญี่ปุ่นครองส่วนแบ่งตลาด Strain Wave Reducer ไว้ราว 80-85%

ส่วนข้อต่อกลุ่มที่ต้องรับน้ำหนักตัวและแรงกระแทก ก็มีเจ้าตลาดญี่ปุ่นอีกรายคุมอยู่เช่นกัน นั่นคือ Nabtesco ที่ครองตลาดไว้ราว 60%

พูดง่าย ๆ คือหุ่นยนต์ Humanoid 1 ตัวที่ต้องใช้ Reducer มากถึง 14-40 ชิ้นกระจายอยู่ทั่วร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นข้อต่อกลุ่มไหน ก็แทบจะหนีไม่พ้นที่จะต้องพึ่งพาบริษัทญี่ปุ่นกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งอยู่ดี

ประเด็นคือ ถ้าดีมานด์หุ่นยนต์ทั่วโลกพุ่งขึ้น แล้วใครจะเป็นคนผลิตชิ้นส่วนที่สำคัญและผลิตยากแบบนี้ได้ทัน ?

ต่อให้ยอดส่งมอบหุ่นยนต์ Humanoid ทั่วโลกจะโตขึ้นจากหลักหมื่นตัวในปีนี้ ไปเป็นหลักล้านตัวอย่างที่ Elon Musk เพิ่งประเมินไว้ว่าจะแตะ 1,000 ล้านตัว ภายใน 10 ปี

ทุกตัวก็ยังต้องเข้าคิวสั่งเกียร์จากซัปพลายเออร์กลุ่มเดิมในญี่ปุ่นอยู่ดี..

คำถามที่ตามมาคือ ทำไมสิทธิบัตรที่หมดอายุไปนานแล้ว ถึงยังไม่มีใครลอกสำเร็จง่าย ๆ มาหลายสิบปี ?

เพราะข้อต่อพิเศษนี้ ไม่ใช่แค่มีแบบแปลนแล้วทำตามได้เลย
ต้องสั่งสมองค์ความรู้ด้านโลหะ การขึ้นรูป และการควบคุมคุณภาพมาหลายสิบปี
ถึงจะผลิตชิ้นงานที่ไม่มีระยะฟรีในระดับไมครอนได้จริง

แต่ถ้ามองที่ปัจจุบัน ตลาดนี้ก็เริ่มมีการแข่งขันที่ดุเดือดขึ้นจากการเติบโตของเจ้าตลาดหุ่นยนต์อย่างจีน..

อย่างเช่น Leaderdrive บริษัทผลิตเกียร์ทดรอบแบบ Strain Wave Gear รายใหญ่ที่สุดของจีนและเป็นเบอร์ 2 ของโลก ซึ่งผ่านการตรวจสอบและกลายเป็นซัปพลายเออร์รายเดียวที่ส่งเกียร์ให้โรงงาน Tesla ในเม็กซิโกไปแล้ว ด้วยราคาที่ถูกกว่าญี่ปุ่น

หรือ Shuanghuan Transmission ที่ผลิตทั้งเกียร์ Harmonic และ RV ส่งให้ทั้ง Tesla Optimus และ Unitree

จะเห็นว่าด่านเก็บค่าผ่านทางที่ญี่ปุ่นตั้งไว้นานหลายสิบปี
วันนี้เริ่มมีจีนที่พยายามสร้างเส้นทางอ้อม และเจาะตลาดเข้ามา

แต่ไม่ว่าสุดท้ายญี่ปุ่นจะรักษาแชมป์ไว้ได้ หรือจีนจะแซงขึ้นมาจริง
คำตอบสำหรับนักลงทุนที่เชื่อว่าเทรนด์นี้เป็นของจริง คือไม่จำเป็นต้องเลือกฝั่ง

แล้วทำได้อย่างไร ?

กองทุน Humanoid ที่เป็นซีรีส์ X กองแรกมาแล้ว ค่าจัดการต่ำ ซัปพลายเชน Humanoid ทั่วโลก
ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ โลกกำลังมีเศรษฐกิจ Humanoid ที่ใหญ่กว่าเศรษฐกิจมนุษย์

ONE-HUMANOID-X-UH จาก บลจ.วรรณ IPO 10-15 ก.ย. 69

✅ซีรีส์ X กองแรก ค่าจัดการต่ำสุดในกลุ่ม Humanoid
✅กระจายลงทุนทั่วโลก ครอบคลุมผู้นำในสหรัฐฯ จีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้
✅ครบทั้ง Ecosystem ของ Humanoid ตั้งแต่ ชิป เซนเซอร์ มอเตอร์ เกียร์ ไปจนถึงผู้ผลิตหุ่นยนต์
✅ได้รับการยกเว้นภาษี Capital Gain ตามกฎหมายภาษีของประเทศไทย
✅ไม่มีประเด็นภาษีมรดกสหรัฐฯ

สนใจดาวน์โหลดได้ที่ www.wealthx.co/getapp
โปรโมชันช่วง IPO ลด 10% ค่าธรรมเนียมซื้อ | ซื้อตั้งแต่ 2 ล้านบาทขึ้นไป ลด 50% ค่าธรรมเนียมซื้อ

1. Humanoid กำลังจะเข้าไปแย่งส่วนแบ่งตลาดแรงงานมนุษย์ที่มีมูลค่า 1 ใน 3 ของ GDP โลกทั้งใบ ตามการประเมินของ Morgan Stanley

2. ประเทศพัฒนาแล้วกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยพร้อมกัน ประชากรวัยทำงานหดตัว ค่าแรงเพิ่ม ในอนาคตที่มีคาดการณ์ว่าจะมี Humanoid 1,000 ล้านตัวมาทดแทนในตลาดนี้ เรากำลังอยู่จุดเริ่มต้น ไม่ใช่ปลายทาง

3. แรงงานที่ทำงานได้ไม่มีวันหยุด จะทำให้เกิดเศรษฐกิจชิ้นส่วนอะไหล่ เกียร์ ตลับลูกปืน สกรู เซนเซอร์ และเซมิคอนดักเตอร์เฉพาะทางที่เกี่ยวข้องมากมาย

4. KOID (KraneShares Global Humanoid Robotics and Physical AI Index ETF) เป็นกอง Equal Weight ถือหุ้นราว 52 บริษัททั่วโลก ไม่ต้องเดาว่าใครจะเป็นผู้ชนะ เราแค่เดิมพันว่า "อุตสาหกรรมนี้จะโต"

สมอง (ชิปและการประมวลผล)
- NVIDIA 2.33%
- Horizon Robotics 2.14%

ตาและประสาทสัมผัส (เซนเซอร์)
- Hexagon 2.71%
- Keyence 2.26%

กล้ามเนื้อและข้อต่อ (Actuator, เกียร์, ลิเนียร์)
- Hiwin Technologies 2.14%
- Nidec 2.13%

โครงกระดูกและวัตถุดิบ (แร่หายาก)
- MP Materials 2.41%
- Lynas Rare Earths 2.00%

ผู้ผลิตหุ่นยนต์
- Rainbow Robotics 2.40%
- Tesla 2.04%

ผู้รับจ้างผลิตและประกอบ
- Magna International 2.32%
- Jabil 1.95%

กระจายในหุ้นที่เกี่ยวกับ Humanoid ทั่วโลกไม่เลือกข้างประเทศใดประเทศหนึ่ง
สัดส่วนประเทศ ณ 2 ก.ย. 69
สหรัฐอเมริกา ~32%
จีน ~24%
ญี่ปุ่น ~11%
ยุโรป ~10%
เกาหลีใต้ ~4.5%
แคนาดา ~2.3%
ไต้หวัน ~2.1%
ออสเตรเลีย ~2.0%

สัดส่วนการลงทุนสามารถเปลี่ยนแปลงได้

เพราะตลอดประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา การเติบโตทางเศรษฐกิจถูกล็อกไว้ด้วยข้อจำกัดเดียว คือ จำนวนคน

Humanoid คือครั้งแรกที่ข้อจำกัดนั้นถูกปลดล็อก

และถ้าเราเชื่อว่า AI จะเปลี่ยนโลกจริง สิ่งที่เหนือกว่าคือ AI ที่มีร่างกายอย่าง Humanoid จะเป็นตัวเปลี่ยนโลกแบบสมบูรณ์ ด้วยกองทุนที่ค่าจัดการต่ำในกลุ่ม.. และได้รับยกเว้นภาษีตามกฎหมายไทย

สำหรับผู้สนใจ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ บล.เวลท์เอกซ์ Line ID : @wealthx

สนับสนุนโดย บล.เวลท์เอกซ์

คำเตือน : กองทุนมีความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาหลักทรัพย์และอัตราแลกเปลี่ยนจากการลงทุนในตราสารต่างประเทศ กองทุนรวมนี้มีลักษณะเฉพาะและความเสี่ยงเฉพาะ ผู้ลงทุนควรทำความเข้าใจลักษณะสินค้า เงื่อนไข ผลตอบแทน และความเสี่ยงที่ระบุไว้ในคู่มือการลงทุน

ระดับความเสี่ยง : 6
จัดทำขึ้น ณ วันที่ 8 ก.ย. 2569

References
- KraneShares, KOID Fund Page & Full Holdings, ข้อมูล ณ 2 กันยายน 2026
- Morgan Stanley Research, "Humanoids: 1bn Robots and $5tn Revenues by 2050"
- Morgan Stanley, "The Humanoid 100: Mapping the Humanoid Robot Value Chain"
- Bank of America Global Research via Fortune, "More people will own a humanoid robot than a car by 2060"
- CNBC, คำกล่าวของ Elon Musk ต่อที่ประชุม G20 Innovation Ministers
- Future Investment Initiative, Riyadh
- International Federation of Robotics (IFR)