ก่อนที่ น้ำมัน จะเต็มถังออกเดินทางไปทำงาน
ก่อนที่ อาหาร ทุกมื้อจะปรุงสุกพร้อมทานกันในครอบครัว
ก่อนที่ ไฟฟ้า จะสว่างในบ้าน

หรือก่อนที่ สินค้ารอบตัว จะถูกผลิตออกมา ไม่ว่าจะเป็นหน้ากากอนามัย, ขวดแชมพู, ถุงซิปล็อก ฯลฯ

หลายคนอาจจะยังไม่รู้ว่า รากฐานของสิ่งเหล่านี้ ล้วนมาจากสิ่งเดียวกัน
แล้วใครคือคนที่อยู่เบื้องหลังทั้งหมดนี้ ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

เบื้องหลังที่ทำให้ชีวิตคนไทยดำเนินไปได้อย่างปกติในทุกวันนี้
จริง ๆ แล้วต้องอาศัยโครงสร้างพลังงานขนาดใหญ่ของประเทศไทยที่แอบซ่อนอยู่ และถ้าถามถึงจุดเริ่มต้นของเรื่องนี้ คงต้องย้อนกลับไปตั้งแต่การค้นพบแหล่งก๊าซธรรมชาติเรื่อยมาจนถึงมือภาคประชาชน

- ตัวละครสำคัญแรก คือ บริษัทพลังงานแห่งชาติ

ถ้าพูดถึงบริษัทพลังงานแห่งชาติ คนส่วนใหญ่ก็จะนึกถึง ปตท. ที่ทำหน้าที่จัดหาพลังงานให้กับประเทศไทย

ซึ่งถ้าใครเป็นพ่อครัวแม่ครัว ปฏิเสธไม่ได้ว่า ปตท. จัดหาความสะดวกและปลอดภัยภายในห้องครัวตลอดมา นับตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงจากเตาฟืนในอดีต จนมาถึงเตาแก๊สในปัจจุบัน

และยังสร้างความเท่าเทียมทั้งประเทศ ด้วยราคาก๊าซหุงต้มเท่ากันทั่วประเทศ หรือ Uniprice อีกด้วย

ส่วนใครที่เดินทางด้วยรถยนต์ ปตท. คือคนที่พัฒนาน้ำมันไร้สารตะกั่วและพลังงานสะอาด
ด้วยน้ำมันเบนซินพิเศษไร้สารตะกั่ว (ULG) เป็นเจ้าแรกในไทย ช่วยให้คนไทยสามารถหายใจได้อย่างเต็มปอด

มาจนถึงพลังงานทางเลือกที่เป็นมิตรต่อโลก เช่น แก๊สโซฮอล์ 91, 95, E20, E85 และน้ำมันดีเซลที่มีส่วนผสมของไบโอดีเซลรายแรกของไทย

- ตัวละครสำคัญที่ 2 คือ ท่อส่งก๊าซธรรมชาติ

ประเทศไทย พึ่งพาก๊าซธรรมชาติในการผลิตกระแสไฟฟ้า
แน่นอนว่า ก๊าซธรรมชาติไม่ได้เดินทางจากแหล่งผลิตไปโรงไฟฟ้าเอง แต่ต้องผ่านโครงข่ายท่อส่งก๊าซขนาดใหญ่ที่มี ปตท. รับหน้าที่สำคัญในการบริหารโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้

ท่อส่งก๊าซ จึงคล้ายเป็นเส้นเลือดของประเทศไทย ที่คนไทยไม่ค่อยได้เห็นกันเองมากนัก
เมื่อใดก็ตาม ถ้าไม่มีท่อส่งก๊าซนี้ ทั้งไฟฟ้าภายในบ้าน โรงพยาบาล ศูนย์การค้า และระบบรถไฟฟ้า ก็ไม่สามารถทำงานได้อย่างเสถียร

โดยท่อส่งก๊าซธรรมชาติใต้ทะเลเส้นแรก มาจากแหล่งผลิตเอราวัณในอ่าวไทย มาขึ้นบกที่มาบตาพุด จ.ระยอง และส่งไปยังโรงไฟฟ้า
เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้าทดแทนการนำเข้าน้ำมันเตาเป็นครั้งแรก ตั้งแต่ปี 2524 หรือกว่า 4 ทศวรรษมาแล้ว

ส่วนท่อส่งก๊าซธรรมชาติไทย-เมียนมา จะมาจากแหล่งยาดานาและเยตากุนในเมียนมา ผ่านเข้ามาในบ้านอีต่อง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี เพื่อส่งต่อไปยังโรงไฟฟ้าที่ จ.ราชบุรี

- ตัวละครสำคัญที่ 3 คือ โรงแยกก๊าซธรรมชาติ

โรงแยกก๊าซธรรมชาติ คือโรงงานที่เปลี่ยนก๊าซธรรมชาติ ให้กลายเป็นวัตถุดิบของประเทศ

หากไม่มีโรงแยกก๊าซธรรมชาติของ ปตท. ประเทศไทยจะทำได้เพียงนำก๊าซธรรมชาติทั้งหมดไปเผาไฟ เพื่อผลิตไฟฟ้าเพียงอย่างเดียว

ซึ่งนับเป็นการสูญเสียมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล
หลังจากค้นพบว่า ก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทย มีสารไฮโดรคาร์บอนที่หลากหลาย และมีค่ามากเกินกว่าจะนำไปเผาไฟโดยตรง

พูดง่าย ๆ ว่าไม่ควรเอาไม้สักไปทำฟืน

ดังนั้น โรงแยกก๊าซ จึงทำหน้าที่เป็นผู้สกัดมูลค่า ที่เปลี่ยนก๊าซดิบเหล่านี้มาผ่านกระบวนการแยกส่วน เพื่อสร้างมูลค่าสูงสุด

เช่น
- มีเทน เชื้อเพลิงหลักในการผลิตกระแสไฟฟ้า และใช้เป็นก๊าซ NGV สำหรับยานพาหนะ
- อีเทน และโพรเพน วัตถุดิบตั้งต้นในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เพื่อผลิตเม็ดพลาสติก เส้นใยสังเคราะห์ และชิ้นส่วนอุตสาหกรรม
- ก๊าซโซลีนธรรมชาติ (NGL) วัตถุดิบในโรงกลั่นน้ำมัน และใช้ทำตัวทำละลายในอุตสาหกรรมต่าง ๆ
- ก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) แปรรูปเป็นก๊าซหุงต้มที่ใช้ในครัวเรือน ภาคอุตสาหกรรม

- ตัวละครสำคัญที่ 4 คือ ปิโตรเคมี

ปิโตรเคมี เป็นสารตั้งต้นของข้าวของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน

ก๊าซธรรมชาติที่ผ่านระบบท่อส่งไม่ได้มีไว้แค่เผาเป็นพลังงาน เบื้องหลังการทำงานในสายปิโตรเคมีของ ปตท. ยังเปลี่ยนก๊าซใต้ทะเลให้กลายเป็น วัตถุดิบตั้งต้น เพื่อใช้ผลิตในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่อง

ไม่ว่าจะเป็น
- ของใช้และบรรจุภัณฑ์ เช่น ถุงบรรจุอาหาร, ขวดน้ำ, ถุงน้ำเกลือทางการแพทย์ และบรรจุภัณฑ์รีไซเคิล
- อุตสาหกรรมยานยนต์และเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น ชิ้นส่วนพลาสติกน้ำหนักเบาในรถ EV, ตู้เย็น และสายไฟ
- สิ่งทอและเครื่องแต่งกาย เช่น เส้นใยสังเคราะห์สำหรับทำเสื้อผ้ากีฬา, รองเท้า และเครื่องนอน

พูดง่าย ๆ ว่า ปตท. กำลังทำหน้าที่เป็นผู้สกัดคุณค่าสูงสุด (Value Maximizer) และยังเป็นต้นน้ำของอุตสาหกรรมปิโตรเคมีไทย อีกด้วย

- ตัวละครสำคัญที่ 5 คือ LNG

LNG กลายเป็นตัวละครใหม่ในวันที่พลังงานไทยไม่ได้พึ่งแหล่งเดียว

เพราะเมื่อก๊าซธรรมชาติจากอ่าวไทยและแหล่งสัมปทานเดิมเริ่มมีปริมาณลดลง แต่ความต้องการใช้ไฟฟ้าในประเทศไทยเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

LNG ที่ย่อมาจาก Liquefied Natural Gas หรือก๊าซธรรมชาติเหลว จึงเข้ามาช่วยสร้างความมั่นคง
โดยประเทศไทยได้เจรจาและทำสัญญาซื้อขาย LNG ระยะยาวและระยะสั้น (Spot Market) จากผู้ผลิตทั่วโลก เช่น กาตาร์, สหรัฐอเมริกา, ออสเตรเลีย ฯลฯ

ปัจจุบันนี้ ประเทศไทยจึงมีก๊าซธรรมชาติใช้อย่างต่อเนื่อง แม้ในยามที่แหล่งก๊าซในภูมิภาคชะลอการผลิต หรือเกิดวิกฤติความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ในต่างแดน

อย่างไรก็ตาม ปตท. ก็ไม่ได้เพียงต้องการจะเป็น Global LNG Player ระดับภูมิภาค แต่ยังให้ความสำคัญในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเทคโนโลยีการลดก๊าซเรือนกระจก

เช่น เทคโนโลยีการดักจับและกักเก็บคาร์บอน (Carbon Capture and Storage หรือ CCS) การใช้ประโยชน์จากไฮโดรเจน มาช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและเพิ่มทางเลือกด้านพลังงานสะอาดในระยะยาว

โดยตั้งเป้าลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse Gases : GHGs) ลงร้อยละ 15 ภายในปี 2035
และมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero Emissions ภายในปี 2050

- ตัวละครสำคัญที่ 6 คือ โรงไฟฟ้า

โรงไฟฟ้า คือแหล่งพลังงานที่เปลี่ยนเป็นไฟ ก่อนถึงบ้านเรา

อย่างที่ทราบว่า ก๊าซธรรมชาติ เป็นหนึ่งในวัตถุดิบสำคัญของการผลิตไฟฟ้า
หน้าที่ของ ปตท. จึงไม่ได้จบเพียงแค่น้ำมัน แต่ยังต้องเชื่อมต่อไปถึงความมั่นคงของระบบไฟฟ้าไทยด้วย

เบื้องหลังสิ่งเหล่านี้ คือ PTT Group มีรับหน้าที่ทั้งธุรกิจไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงดั้งเดิม
รวมทั้ง พลังงานหมุนเวียน (Renewable Energy) ที่มาจากพลังงานแสงอาทิตย์, พลังงานลม, พลังงานน้ำ และพลังงานจากชีวภาพต่าง ๆ

ที่สำคัญ ปตท. ยังแสวงหาโอกาสใหม่ ๆ ในธุรกิจไฟฟ้าอนาคต เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านทางพลังงาน
เช่น การพัฒนาสมาร์ตซิตี (Smart City), การพัฒนาสถานีประจุไฟฟ้าต้นแบบ (EV Charging) เป็นต้น

- ตัวละครสำคัญที่ 7 คือ น้ำมันและสถานีบริการ

การเดินทางของคนไทยทั่วประเทศในทุกวันนี้
น้ำมันและสถานีบริการคงเป็นตัวละครสำคัญที่คนไทยคุ้นเคยกันมากที่สุด เมื่อเทียบกับตัวละครอื่น

จริง ๆ แล้วสถานีบริการเป็นเพียงปลายทางของห่วงโซ่พลังงานขนาดใหญ่ที่อยู่เบื้องหลังการขับเคลื่อนการเดินทางและระบบขนส่งสาธารณะไทย

ถ้าสังเกตสถานีบริการในตอนนี้ นอกจากการเติมน้ำมันแล้ว คนไทยยังเลือกใช้เป็นจุดพักรถเพื่อพักผ่อน ด้วยร้านอาหาร สิ่งอำนวยความสะดวก ห้องน้ำสะอาด ฯลฯ

และยังกลายเป็นศูนย์กลางการดำเนินชีวิตคนในท้องถิ่น เช่น การเปิดพื้นที่ให้เกษตรกรและชาวบ้านค้าขายพืชผลทางการเกษตร OTOP ได้โดยตรง

ถึงตรงนี้ สิ่งที่คนไทยสัมผัสได้ ดูเหมือนกันว่า..

แม้จะไม่เคยเห็น ก๊าซธรรมชาติ ที่นอนสงบอยู่ใต้ท้องทะเลอ่าวไทย
ท่อส่งก๊าซ เส้นเลือดใหญ่ที่จากใต้ก้นมหาสมุทร
หรือกระบวนการคัดแยกอณูของก๊าซธรรมชาติ ก่อนจะกลายเป็นปิโตรเคมีต่าง ๆ

แต่ทั้ง 7 ตัวละครสำคัญ ยังคงตั้งใจทำงานอย่างหนักในทุกวินาที เพื่อให้คนไทยเดินหน้าต่อไปสู่อนาคต..

[Advertorial]

Reference :
- ข้อมูลเปิดเผย ปตท.