
เกมสงครามการค้า เหตุผลที่สหรัฐฯ อยากให้ไทยซื้อสินค้าเกษตรเพิ่ม
รู้ไหมว่า สามคำนี้เชื่อมโยงกัน
- สงครามการค้าสหรัฐฯ-จีน
- บราซิล
- สินค้าเกษตร
สามคำนี้เชื่อมโยงกัน จนเป็นเหตุผลว่าทำไม
โดนัลด์ ทรัมป์ อยากให้ไทยซื้อสินค้าเกษตรเพิ่มเติม 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐหรือราว 90,000 ล้านบาท
สามคำนี้เชื่อมโยงกันอย่างไร ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง
สินค้าเกษตรไม่เหมือนสินค้าอุตสาหกรรม ตรงที่มันเกี่ยวข้องกับปากท้องของคนเรา
ดังนั้น ยิ่งประเทศไหนมีประชากรเยอะ นั่นแปลว่า สินค้าเกษตรจะเป็นที่ต้องการมากขึ้นไปด้วย
ในโลกนี้ จึงมีแค่ไม่กี่ประเทศที่มีประชากรเยอะมาก ๆ หลักพันล้านคน หนึ่งในนั้นก็คือ จีน
จีนนำเข้าวัตถุดิบสำหรับเลี้ยงสัตว์แบบไม่อั้น แต่สำหรับเนื้อสัตว์โดยตรงแล้ว มีการจำกัดโควตาเพื่อปกป้องผู้ผลิตในประเทศให้อยู่รอดได้
ซึ่งวัตถุดิบสำหรับเลี้ยงสัตว์ที่สำคัญ ก็คือ ข้าวโพดและถั่วเหลืองนั่นเอง
สหรัฐฯ เป็นประเทศคู่ค้าหลักของจีนเพื่อนำเข้าข้าวโพดและถั่วเหลือง เป็นแบบนี้เรื่อยมาก่อนสงครามการค้าจะเริ่มต้นขึ้น
แต่เมื่อสงครามการค้าเปิดฉากขึ้นในสมัยของโดนัลด์ ทรัมป์ทั้งสองสมัย จึงบีบให้จีนต้องหาคู่ค้านำเข้าใหม่จากที่อื่นนอกจากสหรัฐฯ แทน
คู่ค้าใหม่ที่ว่านี้ไม่ใช่ใครที่ไหน แต่คือบราซิล พันธมิตรในกลุ่ม BRICS ของจีน ซึ่งเป็นประเทศที่ผลิตสินค้าเกษตรมากเป็นอันดับต้น ๆ ของโลกอยู่แล้ว
บราซิลแทรกตัวเข้ามาแทนที่สหรัฐฯ จนล่าสุดในปีที่แล้ว
บราซิลครองส่วนแบ่งตลาดนำเข้าข้าวโพดและถั่วเหลืองอันดับ 1 ทิ้งห่างสหรัฐฯ แบบไม่เห็นฝุ่นเลยทีเดียว
โดยจีนเลือกนำเข้าข้าวโพดจากบราซิลมากถึง 59% ของมูลค่านำเข้าทั้งหมด ทิ้งห่างจากการนำเข้าจากสหรัฐฯ ที่เหลือแค่ 0.7% เท่านั้น
ส่วนถั่วเหลือง จีนก็เลือกนำเข้าจากบราซิลมากถึง 74% ของมูลค่านำเข้าทั้งหมด ทิ้งห่างจากการนำเข้าจากสหรัฐฯ ที่เหลือแค่ 15% เท่านั้น
พูดง่าย ๆ ก็คือ ส่วนแบ่งตลาดนำเข้าถั่วเหลืองและข้าวโพดของจีน ถูกเขมือบโดยบราซิล จนครองตลาดเบอร์ 1 ไปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว
เมื่อตลาดสินค้าเกษตรขนาดใหญ่อย่างจีน ที่เคยเป็นปลายทางการส่งออกสำคัญหายไป จึงไม่น่าแปลกใจว่าทำไมสหรัฐฯ ต้องหาตลาดส่งออกใหม่แทน
โดยเฉพาะข้าวโพดกับถั่วเหลือง ซึ่งเป็นหนึ่งในพืชสินค้าเกษตรสำคัญของสหรัฐฯ ที่เกี่ยวข้องกับฟาร์มกว่า 800,000 ฟาร์มทั่วประเทศ
นอกจากสหรัฐฯ จะผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์อย่างข้าวโพดและถั่วเหลืองแล้ว สหรัฐฯ ยังเป็นผู้ผลิตเนื้อสัตว์อย่างเนื้อวัว เนื้อไก่ และเนื้อหมู อันดับต้น ๆ ของโลกด้วย
แต่อย่างที่บอกไปว่า แม้จีนยอมรับการนำเข้าวัตถุดิบอาหารสัตว์แบบไม่อั้น แต่กับเนื้อสัตว์แล้ว มีการจำกัดโควตานำเข้าเพื่อปกป้องผู้ผลิตในประเทศให้อยู่รอดได้
โดยเฉพาะเนื้อหมู ที่เป็นอาหารหลักของคนจีน รัฐบาลจีนคอยกำกับดูแลไม่ให้ราคาเนื้อหมูในประเทศแพงเกินไป
จนแทรกแซงราคาตลาดอยู่บ่อยครั้ง
แต่เมื่อควบคุมราคาในประเทศไม่ให้สูงเกินไป ในขณะที่ยังคงกำลังการผลิตให้ออกมาอย่างต่อเนื่อง ธุรกิจเนื้อหมูในจีนจึงทำได้แค่ประคองเอาตัวรอด
ธุรกิจพวกนี้จะขึ้นราคาก็ไม่สามารถทำได้ แต่จะลดราคาลงก็ขาดทุนลงไปอีก ทำให้รัฐบาลจีนจำเป็นต้องปกป้องอุตสาหกรรมนี้ในประเทศให้อยู่รอด
แม้ในอุตสาหกรรมเนื้อสัตว์อื่น ๆ อย่างไก่และวัว อาจเจอสถานการณ์ในจีนที่ต่างกันไป แต่สุดท้าย รัฐบาลจีนก็อยากปกป้องผู้ผลิตในประเทศตัวเองก่อนอยู่ดี
เพราะสิ่งเหล่านี้คืออาหารสำคัญของคนในประเทศ ซึ่งการพึ่งพาตัวเองได้ ก็หมายถึงความมั่นคงทางอาหารของประเทศตัวเองไปด้วย
เมื่อประตูการค้าที่มีประชากรหลักพันล้านคนอย่างจีน ถูกควบคุมด้วยโควตานำเข้าเนื้อสัตว์ จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้สหรัฐฯ ต้องหาตลาดใหม่นอกจากจีนนั่นเอง
สงครามการค้า แม้อาจอยู่ไกลตัวประเทศไทย เพราะเป็นการทะเลาะกันระหว่างจีนกับสหรัฐฯ แต่วันนี้มันส่งผลกลับมายังประเทศไทยแล้ว
โดยเฉพาะการที่สหรัฐฯ อยากให้ไทยซื้อสินค้าเกษตรเพิ่ม เรื่องนี้อาจไม่ได้เป็นแค่การลดขาดดุลการค้า ที่ไทยเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ มาตลอดเท่านั้น
ซึ่งแน่นอนว่า ไทยก็อาจไม่ใช่ประเทศใหญ่นัก ที่จะพอดูดซับแหล่งส่งออกสินค้าเกษตรของสหรัฐฯ นอกจากจีน
แต่ที่แน่ ๆ การที่สหรัฐฯ กำลังหาตลาดสินค้าเกษตรของตัวเองใหม่ ก็เพราะบราซิลได้เสียบแทนตัวเองในจีน หนึ่งในตลาดสินค้าเกษตรที่ใหญ่ที่สุดของโลกไป..
ปิดท้ายด้วยข้อมูลที่น่าสนใจ
รู้ไหมว่า ตั้งแต่ปี 2017 จนถึงปีที่แล้ว บราซิลส่งออกสินค้าเกษตรไปจีน เพิ่มขึ้นราว 1 ล้านล้านบาท
สวนทางกับสหรัฐฯ ที่ส่งออกสินค้าเกษตรไปจีน น้อยลงในช่วงเวลาเดียวกันกว่า 482,000 ล้านบาท
References