เศรษฐกิจโลก 100 ปี ตอนที่ 6 สงครามเย็น

เศรษฐกิจโลก 100 ปี ตอนที่ 6 สงครามเย็น

เศรษฐกิจโลก 100 ปี ตอนที่ 6 สงครามเย็น (ค.ศ.1960 – ค.ศ.1969)

“กำแพงเบอร์ลิน”

สิ่งก่อสร้างที่เป็นเหมือนสัญลักษณ์ ถึงการมีอยู่ของ “สงครามเย็น”
ความขัดแย้งทางการเมือง และเศรษฐกิจของสองขั้วอุดมการณ์
แบ่งทวีปยุโรปออกเป็นสองฝั่ง
แบ่งเยอรมนีออกเป็นสองประเทศ
และ แบ่งเมืองหลวงออกเป็นสองเมือง

เบอร์ลินตะวันตก อยู่ในเยอรมนีตะวันตก ซึ่งเป็นประเทศทุนนิยมเสรี
เบอร์ลินตะวันออก อยู่ในเยอรมนีตะวันออก ซึ่งเป็นประเทศคอมมิวนิสต์

เพื่อป้องกันไม่ให้ประชาชนในเบอร์ลินตะวันออกอพยพไปยังฝั่งตะวันตกที่มั่งคั่งกว่า
รัฐบาลจึงตัดสินใจสร้างกำแพงเบอร์ลินขึ้นในปี 1961
เพื่อแบ่งผู้คนในเมืองเดียวกัน ให้แยกออกจากกัน

ความขัดแย้งของสงครามเย็น ลุกลามไปทั่วโลก ไม่เว้นแม้แต่ภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ประเทศเวียดนาม คือศูนย์กลางของความขัดแย้ง

หลังจากสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง เวียดนามซึ่งเคยถูกยึดครองโดยญี่ปุ่นผู้แพ้สงคราม
ถูกแบ่งออกเป็น 2 ประเทศ อยู่ภายใต้อิทธิพลของประเทศผู้ชนะสงคราม

เวียดนามเหนืออยู่ภายใต้อิทธิพลของจีน
และเวียดนามใต้อยู่ภายใต้อิทธิพลของอังกฤษ

ภายหลัง
ฝรั่งเศส อดีตเจ้าอาณานิคมต้องการกลับเข้ามายึดครองเวียดนาม
จึงเกิดขบวนการเวียดมินห์เพื่อปลดปล่อยเวียดนามจากฝรั่งเศส

ผู้นำขบวนการ คือ โฮจิมินห์ ได้ขึ้นเป็นผู้นำของเวียดนามเหนือ
และปกครองประเทศภายใต้ระบอบคอมมิวนิสต์

เพื่อขัดขวางการแพร่ขยายของลัทธิคอมมิวนิสต์จากเวียดนามเหนือ
สหรัฐอเมริกาจึงต้องเข้ามามีส่วนร่วมโดยสนับสนุนกองกำลังของเวียดนามใต้
สงครามเวียดนามจึงถือกำเนิดอย่างเต็มรูปแบบในปี 1965

การเข้ามาของกองทัพสหรัฐในสงครามเวียดนาม
ส่งผลอย่างยิ่งต่อเศรษฐกิจของประเทศข้างเคียง โดยเฉพาะประเทศไทย

การตั้งฐานทัพในหลายจังหวัดในไทย สร้างงานให้แก่ผู้คน
ทั้งภายในกองทัพ และเศรษฐกิจภาคบริการ

มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ทั้งการตัดถนน สร้างสนามบิน
ซึ่งล้วนส่งผลให้เศรษฐกิจไทยเติบโตอย่างรวดเร็วในช่วงนี้

เศรษฐกิจสหรัฐอเมริกาที่เติบโตอย่างไม่สะดุดมากว่า 2 ทศวรรษ
ส่งผลให้ครัวเรือนอเมริกันมีกำลังซื้อเพิ่มขึ้นจนหลายครัวเรือนได้เลื่อนขึ้นมาเป็นชนชั้นกลาง

บ้าน รถ และหน้าที่การงานที่มั่นคง กลายเป็นค่านิยมในหมู่ชาวอเมริกัน

เป็นที่มาของ “ความฝันแบบอเมริกัน” หรือ “American Dream” ที่ถูกเผยแพร่ไปทั่วโลก

thebalance

ในขณะที่อุตสาหกรรมเทคโนโลยีก็เจริญเติบโตไม่แพ้กัน

บริษัท IBM กลายเป็นบริษัทที่มีมูลค่ามากที่สุดในโลกในปี 1967

อีกทั้ง เครือข่าย ARPANET ก็ถูกสร้างขึ้นในปี 1969 ภายใต้กระทรวงกลาโหมของสหรัฐอเมริกา
นับเป็นเครือข่ายคอมพิวเตอร์เครือข่ายแรก ซึ่งได้ถูกพัฒนาจนกลายเป็นเครือข่ายอินเทอร์เน็ตในเวลาต่อมา

บริษัทระดับโลกที่ก่อตั้งในช่วงทศวรรษนี้ ส่วนใหญ่เป็นบริษัทสัญชาติอเมริกัน

Mastercard ก่อตั้งในปี 1966
หลังจากบัตรเครดิต BankAmericard (VISA) ออกสู่ตลาดล่วงหน้าไป 8 ปี
ธนาคารในรัฐแคลิฟอร์เนีย 4 แห่ง จึงได้รวมตัวกัน
เพื่อออกบัตรเครดิต Master Charge ไปสู้กับทาง BankAmericard ของ Bank of America
ซึ่งต่อมา Master Charge ได้เปลี่ยนชื่อเป็น Mastercard

Intel ก่อตั้งในปี 1968
บริษัทผู้พัฒนาการออกแบบสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor)
เพื่อใช้ในการผลิตแผงวงจรรวม (Integrated Circuit) หรือชิป (Chip)
ซึ่งจะกลายมาเป็นส่วนประกอบพื้นฐานที่สำคัญที่สุด
ของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มากมายในยุคปัจจุบัน
ทั้งคอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ และสมาร์ตโฟน

ประเทศที่มีประชากรมากที่สุด 5 อันดับแรกในปี 1969 ได้แก่
สาธารณรัฐประชาชนจีน 796 ล้านคน
อินเดีย 529 ล้านคน
สหภาพโซเวียต 240 ล้านคน
สหรัฐอเมริกา 203 ล้านคน
อินโดนีเซีย 114 ล้านคน

แม้จีนจะเป็นประเทศที่มีประชากรมากที่สุด แต่ผลพวงจากการปฏิวัติวัฒนธรรมของเหมา เจ๋อตงในปี 1966 ซึ่งมีการทำลาย และสังหารประชาชนนับล้านคน
ทำให้เศรษฐกิจจีนที่ย่ำแย่มาจากทศวรรษที่แล้ว กลับย่ำแย่ลงไปอีก
จนขนาด GDP ลดลงจนหลุด 5 อันดับแรก

สวนทางกับเศรษฐกิจญี่ปุ่น
อัตราแลกเปลี่ยนของสกุลเงินเยนต่อดอลลาร์สหรัฐที่คงที่ ทำให้ได้เปรียบในการส่งออก
บวกกับการไม่ต้องทุ่มงบประมาณไปกับการทหาร เนื่องจากได้รับการคุ้มครองทางการทหาร
ภายใต้สนธิสัญญากับสหรัฐอเมริกา

ล้วนส่งผลให้รัฐบาลสามารถทุ่มงบประมาณมาพัฒนาเศรษฐกิจ และอุตสาหกรรมการผลิต
โดยเฉพาะอุตสาหกรรมยานยนต์ จนญี่ปุ่นกลายเป็นผู้ผลิตรถยนต์อันดับ 2 ของโลกในช่วงปลายทศวรรษที่ 1970

กรุงโตเกียวได้ก้าวขึ้นมาเป็นเขตเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในโลก
แซงหน้านครนิวยอร์กของสหรัฐอเมริกา ด้วยจำนวนประชากรกว่า 16.7 ล้านคน
ตอกย้ำความสำเร็จด้วยการได้เป็นเจ้าภาพจัดมหกรรมกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อนครั้งแรกของทวีปเอเชีย
ในปี 1964

ซึ่งครั้งนี้ ญี่ปุ่นได้เปิดตัวนวัตกรรมรถไฟความเร็วสูง คือ “รถด่วนชินคันเซ็น” ออกสู่สายตาชาวโลก

cr.news18

ประเทศที่มีขนาด GDP มากที่สุด 5 อันดับแรก ในปี 1969 เมื่อเทียบเป็นมูลค่าในปี 2018
สหรัฐอเมริกา 220.6 ล้านล้านบาท
สหภาพโซเวียต 93.0 ล้านล้านบาท
เยอรมนีตะวันตก 37.7 ล้านล้านบาท
ญี่ปุ่น 37.3 ล้านล้านบาท
ฝรั่งเศส 30.5 ล้านล้านบาท

มหาอำนาจทางเศรษฐกิจอันดับ 1 และอันดับ 2 ของโลก
ยังคงแข่งขันกันเพื่อจะเป็นผู้นำในด้านการบุกเบิกอวกาศ

ด้วยความพร้อม และองค์ความรู้ด้านอวกาศที่สั่งสมมา
ยานอวกาศ Vostok 1 ของสหภาพโซเวียต ก็ได้นำมนุษย์คนแรกออกไปโคจรรอบโลกได้เป็นผลสำเร็จ ในเดือนเมษายน ปี 1961
มนุษย์อวกาศคนนั้นมีชื่อว่า ยูรี กาการิน

แต่ในอีก 1 เดือนถัดมา
สหรัฐอเมริกาก็ส่งมนุษย์คนแรกเดินทางสู่อวกาศเช่นกัน คือ อลัน เชพเพิร์ด

ทั้งสองชาติต่างแข่งขันกันพัฒนาการสำรวจอวกาศ ทั้งดวงจันทร์และดาวอังคาร

แต่แล้วโครงการอพอลโล 11 ของสหรัฐอเมริกาก็ทำให้โลกต้องตกตะลึง

เมื่อยานอวกาศลำนี้ได้พามนุษย์คนแรกไปเหยียบพื้นผิวของดวงจันทร์เป็นผลสำเร็จ
ในเดือนกรกฎาคม ปี 1969

ภาพของนีล อาร์มสตรอง ขณะกำลังก้าวเดินอยู่บนดวงจันทร์
ถูกเผยแพร่ผ่านโทรทัศน์สู่สายตาของผู้ชมทั้งโลก

“ก้าวเล็กๆ ของมนุษย์คนหนึ่ง แต่เป็นก้าวที่ยิ่งใหญ่ของมวลมนุษยชาติ”

ความสำเร็จอย่างงดงาม ทั้งด้านเศรษฐกิจ และด้านอวกาศของสหรัฐอเมริกา
มีแรงผลักดันที่สำคัญ มาจากทรัพยากรธรรมชาติอย่าง “น้ำมัน”

แต่หารู้ไม่ว่า..
“น้ำมัน” ซึ่งนำพา “ความฝันแบบอเมริกัน” มาสู่ความยิ่งใหญ่
จะกลายเป็นสิ่งที่ย้อนกลับมาทำลายตัวเอง
ในที่สุด..

ติดตาม ซีรีส์บทความ เศรษฐกิจโลก 100 ปี ตอนที่ 7 ในสัปดาห์หน้า
———————-
ติดตามเรื่องหลากหลาย จากผู้เขียนเก่งๆในแอป blockdit
นอกจากนั้น เรายังเขียนเองได้ และสามารถสร้างรายได้ในนี้
โหลดแอปได้ที่ http://www.blockdit.com

สั่งซื้อหนังสือลงทุนแมน 10.0
พิเศษ ช่วง Pre-Order รับส่วนลด 20% (จำนวนจำกัด) ได้ที่

Lazada: https://www.lazada.co.th/products/100-i312324208-s559866635.html?mp=3&spm=0.0.productPromotion_13579257.1
Shopee: https://shopee.co.th/ลงทุนแมน-หนังสือ-10.0-i.116732911.2099369914
———————-

References
-Christopher Goto-Jones, Modern Japan : A Very Short Introduction (2009)
-พงษ์ศักดิ์ ปัตถา, ผลกระทบของฐานทัพสหรัฐอเมริกาต่อสภาพเศรษฐกิจและสังคมของเมืองอุดรธานี พ.ศ.2505-2520
-http://elcoushistory.tripod.com/economics1960.html
-https://howmuch.net/articles/100-years-of-americas-top-10-companies
-https://www.worldsciencefestival.com/infographics/a_history_of_computer_science/
-https://data.worldbank.org/indicator/EN.URB.LCTY?locations=JP
-Angus Maddison, Historical Statistics for the World Economy: 1-2003 AD
-https://countryeconomy.com/gdp?year=1969
-https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.KD.ZG?locations=AR
-http://www.in2013dollars.com/1969-dollars-in-2018?amount=140700
-https://aerospace.org/story/brief-history-space-exploration
-https://www.nasa.gov/mission_pages/apollo/apollo-11.html