รู้หรือไม่ว่า Jensen Huang ผู้ก่อตั้ง NVIDIA บริษัทที่กลายมาเป็นหัวใจสำคัญของอุตสาหกรรม AI อาจถูกปลดออกจากตำแหน่ง CEO ได้ เพียงแค่กรรมการบริษัทส่วนใหญ่ลงมติเห็นชอบ

แม้เขาจะเป็นคนสร้างบริษัทนี้มากับมือก็ตาม

เรื่องนี้เป็นเพราะเจนเซน หวง ถือหุ้น NVIDIA อยู่เพียง 3.58% หรือประมาณ 871 ล้านหุ้น ตามข้อมูลเดือนมีนาคม 2026

และที่สำคัญ NVIDIA ไม่มีหุ้นชนิดพิเศษที่ทำให้เขามีสิทธิออกเสียงมากกว่าผู้ถือหุ้นคนอื่น

ตามข้อบังคับของ NVIDIA คณะกรรมการบริษัทมีอำนาจปลดผู้บริหารได้ทุกเวลา ไม่ว่าจะมีเหตุผลในการปลดหรือไม่ก็ตาม

ปัจจุบัน NVIDIA มีกรรมการ 11 คน นั่นหมายความว่า หากกรรมการอย่างน้อย 6 คนเห็นชอบ ก็สามารถปลดเจนเซน ออกจากตำแหน่ง CEO ได้ โดยไม่ต้องขออนุมัติจากผู้ถือหุ้น

แล้วเจนเซน สามารถใช้อำนาจผู้ถือหุ้นปลดกรรมการเหล่านั้นได้ก่อนหรือไม่ ?

คำตอบคือ ทำได้ตามกระบวนการ แต่ไม่ง่ายเลย

เพราะข้อบังคับ NVIDIA กำหนดว่า การปลดกรรมการโดยไม่มีเหตุ ต้องได้รับเสียงสนับสนุนถึง 66.67% ของสิทธิออกเสียงทั้งหมด

ส่วนการปลดโดยมีเหตุ ต้องได้เสียงเกินกึ่งหนึ่ง และต้องมีเหตุรองรับตามกฎหมาย

แต่เจนเซน มีเสียงอยู่เพียง 3.58% จึงต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากผู้ถือหุ้นรายอื่นจำนวนมหาศาล

ทำให้แม้เขาจะเป็นผู้ก่อตั้ง NVIDIA แต่ก็ไม่สามารถควบคุมชะตากรรมของตัวเองในฐานะ CEO ได้อย่างเด็ดขาด

ทีนี้ลองเปรียบเทียบกับ มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก ผู้ก่อตั้ง Facebook หรือบริษัท Meta ในปัจจุบัน

เรื่องที่น่าสนใจคือ มาร์กมีสัดส่วนความเป็นเจ้าของใน Meta เพียงประมาณ 13.5% แต่กลับมีสิทธิออกเสียงถึง 61% ตามข้อมูลเดือนตุลาคม 2026

ทำไมถึงเป็นเช่นนั้น ?

เพราะ Meta มีโครงสร้างหุ้น 2 ประเภทที่มีสิทธิออกเสียงต่างกัน

Class A หุ้นทั่วไป มี 1 เสียงต่อหุ้น

Class B หุ้นพิเศษ มี 10 เสียงต่อหุ้น

โดยมาร์กถือครองหุ้น Class B เกือบทั้งหมด ทำให้เขาสามารถควบคุมเสียงส่วนใหญ่ของบริษัทได้ แม้ไม่ได้ถือหุ้นเกินครึ่งหนึ่งก็ตาม

นั่นหมายความว่า ในทางกฎหมาย บอร์ด Meta ยังมีอำนาจบริหารและแต่งตั้งหรือถอดถอน CEO

แต่ในทางปฏิบัติ หากบอร์ดคิดจะปลดมาร์ก เรื่องจะยุ่งยากกว่า NVIDIA มาก

เพราะมาร์ก มีสิทธิออกเสียงมากพอที่จะเลือกกรรมการทั้งบอร์ดได้ด้วยตัวเอง และสามารถใช้กระบวนการตามกฎหมายเพื่อเปลี่ยนกรรมการที่ไม่เห็นด้วยกับเขา

ยิ่งไปกว่านั้น Meta ยังเตรียมสร้างหุ้น Class C ที่ไม่มีสิทธิออกเสียง เพื่อเพิ่มทางเลือกในการระดมทุนโดยไม่ทำให้อำนาจโหวตของมาร์กลดลง

จึงพูดได้ว่า เจนเซน หวง เป็นผู้ก่อตั้งที่ต้องพึ่งพาความไว้วางใจจากบอร์ด แต่มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก เป็นผู้ก่อตั้งที่มีอำนาจควบคุมการเลือกบอร์ดอยู่ในมือ

ทั้งหมดนี้ไม่ได้หมายความว่า มาร์กจะอยู่เหนือกฎหมาย หรือบอร์ดไม่มีอำนาจตรวจสอบเขา เพียงแต่โครงสร้างหุ้นทำให้การปลดเขาออกจากตำแหน่ง CEO เป็นเรื่องยากกว่าอย่างมาก

นี่คือความแตกต่างสำคัญของบริษัทมหาชน

การเป็นเจ้าของหุ้น ไม่ได้แปลว่าจะมีอำนาจควบคุมบริษัทเสมอไป

และบางครั้ง การถือหุ้นเพียง 13% แต่มีสิทธิออกเสียง 61% ก็อาจให้อำนาจมากกว่าการถือหุ้น 30% ที่มีสิทธิออกเสียงตามปกติหลายเท่า

แต่ถึงมาร์ก จะเป็นคนที่หวงอำนาจควบคุมบริษัทมากขนาดไหน

เรื่องความรัก เขาก็น่าจะเป็นคนรักเดียวใจเดียวอยู่เหมือนกัน

เพราะในปี 2024 เขาถึงกับว่าจ้างศิลปิน Daniel Arsham ให้สร้างรูปปั้น Priscilla Chan ภรรยาของเขา สูงกว่า 2 เมตร แล้วนำไปตั้งไว้ในสวนหลังบ้านของครอบครัว ที่เมือง Palo Alto รัฐแคลิฟอร์เนีย

โดยบอกว่าได้แรงบันดาลใจจากธรรมเนียมของชาวโรมันที่สร้างรูปปั้นเพื่อยกย่องภรรยา

ดูเหมือนว่า แม้มาร์ก จะไม่ยอมเสียสิทธิออกเสียงควบคุม Meta ให้ใครง่าย ๆ

แต่ถ้าเป็นเรื่องหัวใจ เขาอาจยอมยกสิทธิออกเสียงทั้งหมดให้ภรรยาไปแล้วก็ได้..