เศรษฐกิจโลก 1,000 ปี ตอนที่ 4 อินเดียคนละทวีป

เศรษฐกิจโลก 1,000 ปี ตอนที่ 4 อินเดียคนละทวีป

ตั้งแต่มีมนุษย์เกิดขึ้นมาบนโลกนี้ มนุษย์ไม่เคยรู้มาก่อนว่า โลกทั้งหมดมีหน้าตาอย่างไร บางคนบอกว่าโลกแบน บางคนบอกว่าโลกกลม มีพื้นแผ่นดินเดียว แต่มีมหาสมุทรล้อมรอบอยู่ นี่เป็นครั้งแรกที่มนุษย์จะค้นพบว่า ขอบฟ้าบนโลกนี้ มันสิ้นสุดที่ตรงไหน..
เศรษฐกิจโลก 1,000 ปี ตอนที่ 4 อินเดียคนละทวีป / โดย ลงทุนแมน
ตั้งแต่มีมนุษย์เกิดขึ้นมาบนโลกนี้
มนุษย์ไม่เคยรู้มาก่อนว่า โลกทั้งหมดมีหน้าตาอย่างไร
บางคนบอกว่าโลกแบน
บางคนบอกว่าโลกกลม มีพื้นแผ่นดินเดียว แต่มีมหาสมุทรล้อมรอบอยู่
นี่เป็นครั้งแรกที่มนุษย์จะค้นพบว่า
ขอบฟ้าบนโลกนี้ มันสิ้นสุดที่ตรงไหน..
ยินดีต้อนรับเข้าสู่ ซีรีส์บทความ เศรษฐกิจโลก 1,000 ปี
ตอนที่ 4 อินเดียคนละทวีป (ค.ศ. 1400 - ค.ศ. 1499)
การผูกขาดการค้าเครื่องเทศของจักรวรรดิออตโตมัน และอิตาลี ทำให้ราคาเครื่องเทศพุ่งสูงขึ้น
เรื่องนี้กลายเป็นแรงผลักดันให้ชาวยุโรปชนชาติอื่นต้องหาหนทางไปทวีปเอเชียด้วยตนเอง โดยไม่ต้องผ่านทั้งอิตาลี และออตโตมัน
ทางเลือกใหม่ที่จะไปสู่ทวีปเอเชียได้จากยุโรป
ก็คือ การเดินทางออกสู่มหาสมุทรแอตแลนติก
แต่การเดินทางจะต้องมีผู้สนับสนุนที่มีพร้อมทั้งกำลังพล และมีฐานะที่มั่นคงพอ
“รัฐชาติ” จึงเป็นคำตอบ..
รัฐชาติ คือ การที่กษัตริย์ประเทศหนึ่ง ได้รวมชาติโดยการปราบขุนนางท้องถิ่น แล้วรวมอำนาจของการปกครองมายังส่วนกลาง และปกครองภายใต้ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
การเป็นรัฐชาติ จะช่วยให้การดำเนินนโยบายต่างๆ ทำได้ง่ายขึ้น ทั้งการเก็บงบประมาณ และการสนับสนุนโครงการต่างๆ โดยเฉพาะ “การเดินเรือ”
ความได้เปรียบจึงตกแก่ประเทศในยุโรป ที่มีความเป็นรัฐชาติ และมีอาณาเขตติดอยู่กับมหาสมุทรแอตแลนติก
ซึ่งในเวลานั้น มีอยู่ 4 ประเทศ..
ผู้ท้าชิงลำดับที่ 1 ฝรั่งเศส
สงครามร้อยปี ระหว่างฝรั่งเศสกับอังกฤษ ที่เปิดฉากตั้งแต่ศตวรรษที่แล้ว ยังคงต่อเนื่องมาจนถึง ค.ศ. 1453
ในสงครามร้อยปีครั้งสุดท้าย โจน ออฟ อาร์ค ได้นำกองทัพฝรั่งเศสขับไล่กองทัพอังกฤษจนพ่ายแพ้ และออกจากดินแดนฝรั่งเศสไปในที่สุด
หลังสงคราม ขุนนางจำนวนมากเสียชีวิต ทำให้อำนาจของกษัตริย์มีเพิ่มมากขึ้น จนสามารถรวมอำนาจ และจัดตั้งประเทศฝรั่งเศสในรัชสมัยของพระเจ้าหลุยส์ที่ 11
Cr. TopHatPaladin
ผู้ท้าชิงลำดับที่ 2 อังกฤษ
หลังสิ้นสุดสงครามร้อยปีกับฝรั่งเศส อังกฤษยังต้องเผชิญกับสงครามกลางเมือง ซึ่งเป็นความขัดแย้งของขุนนางเพื่อหาผู้ครองราชบัลลังก์อังกฤษระหว่าง 2 ราชวงศ์ คือ ราชวงศ์ยอร์ก กับ ราชวงศ์แลงคาสเตอร์
ทั้ง 2 ราชวงศ์มีดอกกุหลาบเป็นตราประจำตระกูล
ความขัดแย้งนี้จึงถูกเรียกว่า “สงครามดอกกุหลาบ”
สงครามนี้ดำเนินเป็นระยะเวลากว่า 30 ปี นับตั้งแต่ปี ค.ศ. 1455 - ค.ศ. 1487
ส่งผลให้ขุนนางเสียชีวิตไปเป็นจำนวนมาก แต่ก็ทำให้อำนาจของกษัตริย์เพิ่มมากขึ้นโดยปริยาย
เฮนรีจากตระกูลแลงคาสเตอร์ได้ขึ้นเป็นกษัตริย์อังกฤษหลังสงครามดอกกุหลาบ
และเป็นกษัตริย์องค์แรกของยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์ พระนามว่า พระเจ้าเฮนรีที่ 7
แม้อังกฤษ และฝรั่งเศส จะสามารถรวบรวมจัดตั้งประเทศได้ แต่ทั้งสองประเทศต้องผ่านสงครามที่ยาวนานกว่า 116 ปี รวมถึงสงครามภายใน ทำให้ถึงแม้จะเป็นรัฐชาติ แต่ก็ยังไม่มีกำลังพล และกำลังเงินเหลือเพียงพอที่จะดำเนินโครงการใหญ่ เช่น การเดินเรือไปโลกตะวันออก
Cr. History
แต่ก็ยังเหลือผู้ท้าชิงอีก 2 ประเทศ
ผู้ท้าชิงลำดับที่ 3 โปรตุเกส
แม้จะเป็นอาณาจักรเล็กๆ อยู่ชายขอบตะวันตกสุดของทวีปยุโรป และไม่มีส่วนใดติดกับทะเลเมดิเตอร์เรเนียนเลย แต่สิ่งที่ชาวโปรตุเกสคุ้นเคยมากกว่าใคร คือ มหาสมุทรแอตแลนติก
ความคุ้นเคยนี้เองทำให้ชาวโปรตุเกสกล้าที่จะออกเรือเดินทางไปไกลกว่าประเทศอื่น โปรตุเกสจึงสั่งสมองค์ความรู้ และความเชี่ยวชาญด้านการเดินเรือมากกว่าประเทศอื่น และเชื่อว่า หากเดินเรืออ้อมทวีปแอฟริกา ก็จะสามารถเดินทางไปถึงเอเชียได้
แม้จะมีงบน้อย แต่เจ้าชายเฮนรีของโปรตุเกส (Henry the Navigator) ทุ่มงบประมาณระดมผู้เชี่ยวชาญด้านการเดินเรือ ทั้งชาวอาหรับ และชาวอิตาเลียน จัดตั้งโรงเรียนสอนการเดินเรือ และพัฒนาองค์ความรู้ด้านการเดินเรือ
แล้วความพยายามอย่างหนักก็บรรลุผล กัปตันเรือชาวโปรตุเกส บาร์โทโลมิว ไดแอส (Bartolomeu Dias) ได้เดินเรือไปถึงจุดใต้สุดของทวีปแอฟริกาสำเร็จ ในปี ค.ศ.1488
บริเวณนั้นถูกตั้งชื่อว่า แหลมแห่งพายุ เนื่องจากเป็นบริเวณที่มีคลื่นลมแรง
ก่อนจะถูกเปลี่ยนชื่อเป็น แหลมแห่งความหวัง หรือ “Cape of Good Hope”
เพื่อสื่อถึงความหวังของชาวโปรตุเกส ที่กำลังเดินทางมาถึง..
Cr. Mary Ames Mitchell
ผู้ท้าชิงลำดับที่ 4 สเปน
สเปนคือราชอาณาจักรอีกแห่งหนึ่งใกล้กับโปรตุเกส
ตอนนั้นสเปนอยู่ใต้การปกครองของพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ และพระราชินีอิสซาเบลลา
สเปนพัฒนาช้ากว่าโปรตุเกสในเรื่องการเดินเรือ ซึ่งหากจะเดินทางไปทางใต้ของทวีปแอฟริกา ก็เท่ากับตามหลังโปรตุเกส
ในเวลานั้นมีนักเดินเรือหนุ่มชาวอิตาเลียนคนหนึ่ง มาเสนอแผนการเดินทางใหม่ไปยังทวีปเอเชียแด่กษัตริย์สเปน
แทนที่จะเดินเรืออ้อมทวีปแอฟริกาแล้วไปทางทิศตะวันออกอย่างที่เคยเป็นมา
ชายคนนี้เสนอให้เดินเรือไปทางทิศตะวันตก ข้ามมหาสมุทรแอตแลนติก
ชายผู้นี้มีนามว่า “คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส”
ในขณะที่ชาวยุโรป กำลังทำทุกวิถีทางเพื่อเดินทางมายังโลกตะวันออก
ในเวลานั้น โลกฝั่งโลกตะวันออกเป็นอย่างไร?
จักรวรรดิหมิงเป็นจักรวรรดิแรกที่มีการพิมพ์ธนบัตรใช้อย่างเป็นทางการในศตวรรษที่แล้ว ซึ่งนำมาสู่ความรุ่งเรืองทางการค้าอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
ภายใต้การปกครองของจักรพรรดิหยงเล่อ ทรงย้ายเมืองหลวงจากหนานจิงมาอยู่ที่ปักกิ่ง และโปรดให้สร้างพระราชวังต้องห้ามอันยิ่งใหญ่ขึ้นในนครหลวงแห่งนี้
จักรพรรดิจีนมีกองทัพเรือ เป่าฉวน ที่มีเรือขนาดใหญ่กว่า 63 ลำ นำโดยนายกองเรือ “เจิ้งเหอ”
เดินทางออกทะเลนำสินค้าไปแลกเปลี่ยนทั่วทวีปเอเชีย ไปจนถึงอินเดีย และฝั่งตะวันออกของทวีปแอฟริกา
เมื่อจักรพรรดิหย่งเล่อสวรรคตในปี ค.ศ. 1424 จักรวรรดิหมิงก็เริ่มเข้าสู่ความวุ่นวาย
การพิมพ์ธนบัตรออกมามากเกินความต้องการส่งผลให้เงินกระดาษกลายเป็นสิ่งไร้ค่า
จนมูลค่าของเงินกระดาษได้ตกไปถึง 1 ใน 70 ของมูลค่าเดิม
จนท้ายที่สุด จีนต้องกลับไปใช้เหรียญทองแดงอีกครั้ง
และภายหลังการเสียชีวิตของเจิ้งเหอ
กองทัพเรือเป่าฉวนก็ไม่เคยออกเดินทางไกลไปกว่าทวีปเอเชียอีกเลย
Cr. Ancient Origins
ตรงกันข้ามกับชาวยุโรป..
แม้เรือซานตามาเรีย จะมีขนาดเล็กกว่าเรือลำที่ใหญ่ที่สุดของกองทัพเรือเป่าฉวน ถึง 4 เท่า
แต่ภายใต้การนำของคริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ผู้แทนของสเปน ได้เดินเรือฟันฝ่าข้ามมหาสมุทรแอตแลนติกไปทางทิศตะวันตก จนค้นพบดินแดนแห่งใหม่ ในปี ค.ศ. 1492
Cr. Bridgeman Images
ที่น่าสนใจคือ ก่อนที่ โคลัมบัส เสียชีวิต เขาก็ยังปักใจเชื่อว่าดินแดนที่ค้นพบ คือ “ประเทศอินเดีย”
แต่แท้จริงแล้ว ดินแดนแห่งนี้จะกลายเป็นทวีปใหม่ ที่ไม่เคยมีชาวยุโรปคนใดรู้จักมาก่อน
ในขณะที่กัปตันวาสโก ดา กามา (Vasco da Gama) ผู้แทนของโปรตุเกส ได้เดินเรืออ้อมแหลมกู๊ดโฮปของทวีปแอฟริกา และเดินทางต่อไปจนถึง “อินเดีย” ในทวีปเอเชียเป็นผลสำเร็จในปี ค.ศ. 1498
Cr. History
นับตั้งแต่จักรวรรดิโรมันตะวันตกล่มสลาย
โลกตะวันออก มีความก้าวหน้าแซงโลกตะวันตกมาเป็นเวลานานนับพันปี
แต่ความสำเร็จในการค้นพบเส้นทางไป “อินเดีย” ที่อยู่คนละทวีป ของทั้งสเปน และโปรตุเกส
กลายเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ
ที่จะแปรเปลี่ยนชะตากรรมของโลกทั้งสองฝั่ง
ให้ก้าวเดินกันคนละเส้นทาง..
ติดตาม ซีรีส์บทความเศรษฐกิจโลก 1,000 ปี ตอนต่อไปได้ในสัปดาห์หน้า
โหลดแอป Blockdit เพื่ออ่านซีรีส์ตอนก่อนหน้านี้ ได้ที่ Blockdit.com/download
Blockdit แอปที่เป็นเหมือนคลังความรู้ อ่านฟรี โหลดเลย Blockdit.com/download
----------------------
Blockdit แอปที่เป็นเหมือน คลังความรู้ขนาดใหญ่ อ่านฟรี
โหลดเลย Blockdit.com/download
----------------------
References
-https://www.leonardodavinci.net
-https://www.biography.com/explorer/christopher-columbus
-The Mental Floss History of The World, Erik Sass and Steve Wiegand with Will Pearson and Mangesh Hattikudur
-Far Countries, Neighboring Countries-England, Won-Bok Rhie
-พลอากาศตรี ปรีชา ศรีวาลัย,ประวัติศาสตร์สากล สมัยโบราณ สมัยกลาง สมัยใหม่ และโลกปัจจุบัน
-ประวัติศาสตร์โลก (ฉบับสมบูรณ์), อนันตชัย จินดาวัฒน์
-สุดยอดนักผจญภัย, ศ.ดร.สุทัศน์ ยกส้าน