4 คู่มือ ภาษีหุ้นนอก ปี 2569 ที่นักลงทุนไทยต้องรู้ ก่อนกำไรจะหายไปหลักแสน โดยไม่รู้ตัว /โดย ลงทุนแมน
ลองนึกภาพว่าเราตื่นเช้ามา เปิดพอร์ตหุ้นสหรัฐฯ
จาก 2,000,000 บาท วันนี้กลายเป็น 3,000,000 บาท
กำไร 1,000,000 บาท ดูเป็นตัวเลขที่น่าดีใจ

แล้วเราก็ตัดสินใจโอนเงินกลับไทย เพื่อใช้ดาวน์บ้าน
ผ่านไปไม่กี่เดือน จดหมายจากกรมสรรพากรมาถึงบ้าน..
“ท่านมีเงินได้จากต่างประเทศที่ยังไม่ได้ยื่นภาษี”

คำถามคือ ถ้าเรายังไม่ยินยอมหรือพร้อมที่จะต้องเจอกับภาษีที่เราไม่คาดคิดแบบนี้
เราจะสามารถรับมือกับเรื่องนี้อย่างถูกกฎหมาย ด้วยวิธีไหนได้บ้าง ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

ก่อนปี 2567 คนไทยที่ลงทุนหุ้นต่างประเทศ มีช่องโหว่ทางภาษีที่ใช้กันมายาวนานถึง 37 ปี
นั่นคือ ถ้ากำไรเกิดในปีนี้ แต่โอนกลับปีหน้า จะไม่ต้องเสียภาษี

ดังนั้น นักลงทุนส่วนใหญ่จึงถือกำไรไว้ข้ามปี แล้วค่อยโอนกลับ

แต่ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป
กรมสรรพากร ออกคำสั่งปิดช่องโหว่นี้ทันที

กฎใหม่บอกว่า..
โอนกลับปีไหน = เสียภาษีปีนั้น

ไม่ว่ากำไรจะเกิดเมื่อไร จะถือไว้ 5 ปี 10 ปี ก็ไม่สำคัญ

วันที่เงินเข้าสู่แผ่นดินไทย คือวันที่ภาระภาษีเกิดขึ้น
ซึ่งนี่คือจุดที่หลายคนเข้าใจผิดมากที่สุด

แล้วเสียภาษีเท่าไร ?
ตอบได้สั้น ๆ คือ ไม่ใช่อัตราเดียว

เงินที่โอนกลับ จะถูกเอาไปรวมกับรายได้ทั้งหมดของปีนั้น
แล้วคิดอัตราก้าวหน้า 0% - 35%

หมายความว่า ถ้ามนุษย์เงินเดือนคนหนึ่ง ปกติเสียภาษีฐาน 20%
โอนกำไรหุ้นกลับมา 1,000,000 บาท
อาจดันฐานภาษีขึ้นไปที่ 30% หรือ 35% โดยไม่รู้ตัว

จากกำไรที่คิดว่าได้ 1,000,000 บาท อาจเหลือเข้ากระเป๋าจริง ๆ แค่ 700,000 บาท..

แล้วใครต้องเสียภาษีบ้าง ?

ให้เราจำไว้แค่เงื่อนไขที่ต้องมีครบทั้ง 2 ข้อ คือ
1) อยู่ในไทย ≥ 180 วัน ในปีภาษีที่มีกำไรเกิดขึ้น
2) นำเงินได้นั้นกลับเข้าไทย

ทีนี้ คำถามที่นักลงทุนทุกคนอยากรู้คือ
แล้วคนที่มีพอร์ตใหญ่ ๆ เขาวางแผนกันอย่างไร ?

นักลงทุนที่รู้จักวางแผนส่วนใหญ่ ไม่ได้พยายามหนีภาษี
แต่ใช้กลยุทธ์ที่เรียกว่า “Timing & Structuring”

หรือการเลือกเวลา และโครงสร้างของการลงทุนให้เหมาะ

ลงทุนแมนขอสรุปเป็น 4 กลยุทธ์ ที่นักลงทุนที่วางแผนมาเป็นอย่างดีใช้กัน

กลยุทธ์ที่ 1 เลื่อนการนำเงินกลับ

หลายคนไม่รู้ว่า การเกิดรายได้ทางภาษี กับผลตอบแทนของการลงทุน เป็นคนละเรื่องกัน

บางคนโอนเงินกลับทุกปีเมื่อมีกำไร ถือเป็นรายได้ทางภาษีที่ต้องนำมายื่นภาษี

แต่บางคนเลือกที่จะลงทุนแบบสะสม และยังไม่ขายเมื่อมีกำไร เป็นการควบคุมปีที่เกิดรายได้ ซึ่งหมายความว่า เราจะสามารถควบคุมภาระภาษีได้มากขึ้น

กลยุทธ์ที่ 2 เลือกปีที่จะโอนเงินกลับ ให้ฐานภาษีต่ำที่สุด

เพราะภาษีไทยคิดแบบขั้นบันได 0% - 35%
การเลือกปีที่จะรับรู้รายได้ จึงสำคัญมาก

ตัวอย่างเช่น นักลงทุนคนหนึ่ง วางแผนจะโอนกำไร 2,000,000 บาทกลับไทย

- ถ้าโอนในปีที่ยังทำงานอยู่ มีเงินเดือนรวม 2,000,000 บาท > ฐานภาษีจะอยู่ที่ 30% > เสียภาษีจากกำไรประมาณ 600,000 บาท

- ถ้ารอโอนในปีที่ลาออกพักผ่อน หรือปีที่เกษียณ ไม่มีรายได้อื่น > ฐานภาษีจะอยู่ที่ 5% - 10% > เสียภาษีเหลือประมาณ 100,000 - 200,000 บาท

ประหยัดได้กว่า 400,000 บาท จากการเลือกปีอย่างเดียว
นี่คือเหตุผลที่นักลงทุนที่วางแผนอย่างดี ไม่รีบโอนเงินกลับ แต่จะรอจังหวะที่เหมาะสม

กลยุทธ์ที่ 3 ใช้เครื่องมือในตลาดหุ้นไทย ที่อ้างอิงหุ้นนอก

สำหรับคนที่อยากลงทุนหุ้นต่างประเทศ แต่ไม่อยากปวดหัวเรื่องภาษีเงินได้ต่างประเทศ ก็มีทางเลือก นั่นคือ DR ใบแสดงสิทธิที่ออกในตลาดหุ้นไทย แต่อ้างอิงราคาของหุ้นต่างประเทศ

ตัวอย่างเช่น อยากลงทุนใน Apple หรือ Nvidia ก็ซื้อ DR ที่อ้างอิงหุ้นเหล่านี้ ในตลาดหุ้นไทยได้เลย

ข้อดีหลักคือ มันถูกถือว่าเป็นหลักทรัพย์ในประเทศไทย
ทำให้กำไรจากการขาย (Capital Gain) ได้รับการยกเว้นภาษี เหมือนหุ้นไทย

แต่เงินปันผลที่ได้รับจะถูกหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% โดยผู้ออก DR จะดำเนินการหักปันผล ณ ที่จ่ายให้โดยอัตโนมัติ ทำให้ไม่ต้องนำไปคำนวณภาษีปลายปีอีก

กลยุทธ์ที่ 4 ลงทุนในกองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ

อีกหนึ่งทางเลือกยอดนิยม ของนักลงทุนที่อยากให้พอร์ตของตัวเองมีหุ้นต่างประเทศ คือการลงทุนผ่านกองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ ที่จดทะเบียนและจัดการโดยบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) ในประเทศไทย

หลักการง่าย ๆ คือ บลจ. ไทย ระดมเงินจากนักลงทุนไทย แล้วเอาไปลงทุนในตลาดต่างประเทศแทน

ทำไมนักลงทุนจำนวนมาก ถึงเลือกวิธีนี้ ?

เพราะข้อดีของกองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ มีหลายอย่าง

- ภาษีจัดการตามเกณฑ์ในประเทศ ไม่ต้องวุ่นวายกับการคำนวณว่าจะนำกลับปีไหน หรือเก็บ Statement ข้ามปี เพราะถือว่าเป็นการลงทุนในกองทุนรวมในไทย ซึ่งกำไรจากการขาย (Capital Gain) ถูกยกเว้นภาษีสำหรับบุคคลธรรมดาตามกฎหมายไทยปัจจุบัน เหมือนการซื้อกองทุนหุ้นไทยปกติ

ขณะที่ เงินปันผล ถ้ากองทุนมีปันผล จะโดนหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% หรือจะเลือกนำไปรวมคำนวณภาษีปลายปีก็ได้

- มีผู้จัดการกองทุนมืออาชีพคอยดูแล ไม่ต้องเลือกหุ้นรายตัวเอง เหมาะสำหรับคนที่ไม่มีเวลาตามตลาด

- กระจายความเสี่ยงได้ทันที กองทุนเดียวอาจถือหุ้นเป็นสิบเป็นร้อยตัว

- ลดหย่อนภาษีได้ ถ้าเป็นกองทุนประเภท RMF ที่ลงทุนต่างประเทศ ก็ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีได้อีกชั้น

นี่จึงเป็นเหตุผลว่า ทำไมในยุคที่กฎภาษีต่างประเทศเปลี่ยนแปลง
นักลงทุนไทยจำนวนมาก จึงทยอยมาลงทุนผ่านกองทุนรวมหุ้นต่างประเทศ ในประเทศมากขึ้น

นอกจาก 4 กลยุทธ์ข้างต้นแล้ว ยังมีสิ่งพื้นฐานที่ทุกคนควรทำ

1. แยกเงินต้น กับ กำไร ให้ชัด

กรมสรรพากรอนุญาตให้เอาเงินต้นกลับก่อนได้ และเงินต้น = ไม่เสียภาษี (แต่ต้องมีหลักฐานพิสูจน์ได้)

ตัวอย่างเช่น
ลงทุน 1,000,000 บาท มีกำไร 500,000 บาท รวมเป็นพอร์ต 1,500,000 บาท

- โอนกลับ 1,000,000 บาท = ไม่เสียภาษี (เป็นเงินต้น)
- โอนกลับ 1,200,000 บาท = ส่วนเกิน 200,000 บาท ถือเป็นกำไร = เสียภาษี

หากคุณไม่สามารถแยก กองเงินต้น กับ กองกำไร ออกจากกันได้ชัดเจน เช่น เงินถูกนำไปหมุนเวียนลงทุนต่อหลายรอบจนปนกัน กรมสรรพากรมีแนวโน้มจะใช้ เกณฑ์เฉลี่ยตามสัดส่วน ในการคำนวณภาษี

2. เก็บรายงานการซื้อขายทุกปี

สิ่งที่ต้องมีติดมือไว้
- พอร์ต ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2566 (สำคัญที่สุด)
- ประวัติการซื้อขายที่ระบุต้นทุนชัดเจน
- หลักฐานการโอนเงินออกไปลงทุน
- อัตราแลกเปลี่ยน ณ วันที่โอนออกและโอนเข้า

ซึ่งภาระการพิสูจน์เป็นของนักลงทุน เพราะถ้าไม่มี Statement ที่ชัดเจน กรมสรรพากรมีสิทธิ์ประเมินว่าเงินทั้งก้อนคือ กำไร ได้

แล้วทำไมวันที่ 31 ธันวาคม 2566 ถึงสำคัญ ?
เพราะกำไรที่เกิดก่อนวันที่ 1 มกราคม 2567 ยังได้รับการยกเว้นภาษีตามกฎเดิม

ซึ่งถ้าพิสูจน์ไม่ได้ว่ากำไรเกิดเมื่อไร กฎหมายจะตีความได้ว่า เกิดหลังกฎใหม่ทั้งหมด

3. ใช้สิทธิ DTA (อนุสัญญาภาษีซ้อน) ให้คุ้ม

ไทยมี DTA กับกว่า 60 ประเทศทั่วโลก
ถ้าโดนหักภาษีในต่างประเทศแล้ว สามารถนำมาเครดิตภาษีไทยได้

ตัวอย่างที่นักลงทุนหุ้นสหรัฐฯ เจอบ่อย
หุ้นสหรัฐฯ จ่ายปันผล โดนหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% (สำหรับนักลงทุนไทย)

ซึ่ง 15% นี้ เอามาหักลบกับภาษีที่ต้องจ่ายในไทยได้

แต่มีกับดักอยู่หนึ่งจุด
ถ้าเราไปลงทุนในประเทศ ที่ไม่มีการเก็บภาษี

แปลว่า เวลานำกลับไทย = จ่ายเต็ม ไม่มีเครดิตให้ใช้
ใครที่ลงทุนในประเทศนั้น ๆ จึงต้องคำนวณตรงนี้ให้ดี ๆ

4. ทางเลือกที่คนเริ่มใช้กันมากขึ้น คือ ใช้เงินที่ต่างประเทศไปเลย..

- รูดบัตรเครดิตหรือเดบิต ที่ผูกกับบัญชีต่างประเทศ
- จองโรงแรม ตั๋วเครื่องบิน ในต่างประเทศ
- ซื้อของออนไลน์ที่ส่งตรงจากต่างประเทศ

เพราะตราบใดที่เงินไม่เข้าไทย เท่ากับยังไม่เกิดภาระภาษี

(หมายเหตุ : วิธีนี้ใช้กับการบริโภคส่วนตัว ไม่ใช่การหลบเลี่ยงภาษี)

อ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจเริ่มกังวลกับข้อจำกัดและเงื่อนไขมากมาย
แต่ความจริงคือ การลงทุนต่างประเทศ ยังเป็นเรื่องดี ทั้งในแง่โอกาสรับผลตอบแทน และการกระจายความเสี่ยง

แต่ภาษี คือต้นทุนที่มองไม่เห็น ซึ่งกระทบผลตอบแทนสุทธิของเราโดยตรง

ถ้าเราคิดว่าได้ผลตอบแทน 10% ต่อปี
แต่พอโอนกลับไทย โดนภาษี 25%
ผลตอบแทนที่แท้จริง อาจเหลือแค่ 7.5% เท่านั้น

สำหรับคนที่อ่านมาถึงตรงนี้ แล้วคิดว่า เริ่มฟังดูยุ่งยากแล้ว

ข่าวดีคือ ในปี 2569 มีเครื่องมือใหม่ ๆ ที่ช่วยให้นักลงทุนไทย เข้าถึงตลาดทุนทั่วโลก โดยไม่ต้องปวดหัวกับเรื่องภาษีต่างประเทศ

ตัวอย่างหนึ่งที่น่าสนใจ คือแอป WealthX แพลตฟอร์มสำหรับซื้อขายกองทุนรวมโดยเฉพาะ

ลูกค้าสามารถเข้าถึงกองทุนรวมจากหลาย บลจ. ในที่เดียว มีทั้งกองทุนที่ลงทุนในไทย และกองทุนที่ไปลงทุนในตลาดต่างประเทศ

เหมาะสำหรับนักลงทุนที่อยากให้พอร์ตของตัวเอง มีหุ้นต่างประเทศ แต่ไม่อยากปวดหัวกับเรื่องภาษีหุ้นนอก

เพราะในยุคที่การแลกเปลี่ยนข้อมูลภาษีระหว่างประเทศ ทำงานเต็มรูปแบบ
กรมสรรพากรไทย มองเห็นพอร์ตหุ้นนอกของเรา ผ่านระบบของประเทศคู่สัญญา

การไม่ยื่นข้อมูลภาษีสำหรับการลงทุนนอก จึงไม่ใช่ทางเลือกอีกต่อไป
แต่การยื่นอย่างฉลาด คือสิ่งที่ทำได้

ในเมื่อกติกาเปลี่ยน
คนที่ปรับตัวก่อน คือคนที่ได้เปรียบที่สุดในเกมนี้..

—-----------------
หมายเหตุ : บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับการวางแผนภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมาย (Tax Planning) ไม่ได้มีเจตนาส่งเสริมหรือแนะนำให้หลีกเลี่ยงภาษี (Tax Evasion) แต่อย่างใด

ผู้อ่านควรปฏิบัติตามกฎหมายภาษีอากรของประเทศไทยอย่างเคร่งครัด และควรปรึกษาที่ปรึกษาภาษี ก่อนตัดสินใจ