คนไทย 2 ใน 3 บอกว่า อายุเกษียณที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน ไม่เหมาะกับคนส่วนใหญ่
และครึ่งหนึ่งของคนไทย ตั้งใจจะเกษียณตามอายุที่ตัวเองวางแผนไว้ แทนที่จะรอถึงอายุเกษียณตามกฎหมาย

ตัวเลขนี้มาจากผลสำรวจ 2026 T. Rowe Price Thailand Retirement Survey ที่เปิดเผยออกมา
Zong-Han Lee, Senior Director, T. Rowe Price
แล้วคนไทยอยากเกษียณแบบไหนกันแน่ ?
และพวกเขาเตรียมเงินไว้พร้อมกับความอยากนั้นแค่ไหน ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

ผลสำรวจนี้ทำแบบออนไลน์ ในเดือนเมษายน 2026 กลุ่มตัวอย่างคือคนไทยอายุ 18 ปีขึ้นไป 1,000 คนทั่วประเทศ

ต้องบอกว่า 64% ของกลุ่มตัวอย่างมีรายได้ต่อเดือนไม่เกิน 30,000 บาท หรือคนส่วนใหญ่ในกลุ่มตัวอย่างมีรายได้ไม่สูงนัก

เริ่มจากคำถามแรก คนไทยอยากเกษียณแบบไหน ?

68% บอกว่าชอบการเกษียณแบบยืดหยุ่น คือรูปแบบที่ต่างจากการเกษียณแบบดั้งเดิม เช่น การพักงานระยะสั้น หรือการกลับมาทำงานหลังเกษียณ

และเมื่อดูรายภาค ก็พบว่าทุกภาค มีคนชอบแนวทางนี้เกินครึ่ง
- ภาคตะวันตก 78%
- กรุงเทพฯ และปริมณฑล 72%
- ภาคเหนือ 69%
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ 67%
- ภาคกลาง 63%
- ภาคตะวันออก 59%

ผลสำรวจแยกการเกษียณแบบยืดหยุ่นออกเป็น 2 รูปแบบ

แบบแรกคือ Micro-retirement คือการหยุดงานสั้น ๆ กลางทางอย่างตั้งใจ เพื่อดูแลตัวเองหรือไปทำสิ่งที่สนใจ

แบบที่สองคือ Unretirement คือการกลับมาทำงานหลังเกษียณ ไม่ว่าจะเต็มเวลาหรือบางส่วน

ในกลุ่มคนที่ชอบแบบยืดหยุ่น
83% รู้สึกว่า Micro-retirement น่าสนใจ
69% รู้สึกว่า Unretirement น่าสนใจ
และมี 53% ที่ชอบทั้งสองแบบ

ลองมาดู Micro-retirement ก่อน

เหตุผลที่คนอยากพักมากที่สุดคือ รักษาสมดุลชีวิตกับงาน 61%
รองลงมาคือ ลดแรงกดดันจากงานและดูแลสุขภาพ 58%

ตามด้วยการทำสิ่งที่สนใจและพัฒนาตัวเอง 38%
เตรียมตัวก่อนเกษียณจริง 34% และดูแลครอบครัว 29%

แล้วจะพักตอนไหน ?

คำตอบคือช่วงหลังของอาชีพ
32% เลือกช่วงอายุ 46-50 ปี
และ 38% เลือกอายุ 51 ปีขึ้นไป
รวมกันแล้วประมาณ 70% อยู่ในช่วงอายุตั้งแต่ 46 ปีขึ้นไป

ส่วนระยะเวลาพักที่เหมาะสม
44% บอกว่า 6-12 เดือน
25% บอกว่า 3-6 เดือน
และอีก 31% บอกว่านานกว่า 1 ปี

แปลว่า 69% คิดถึงการพักไม่เกิน 1 ปี

แล้วต้องมีเงินเท่าไร ถึงกล้าพัก ?

ราวครึ่งหนึ่งบอกว่าต้องมีสินทรัพย์อย่างน้อย 2 ล้านบาท

- ต่ำกว่า 5 แสนบาท 10%
- 5 แสน ถึง 2 ล้านบาท 41%
- 2-5 ล้านบาท 28%
- 5-10 ล้านบาท 15%
- มากกว่า 10 ล้านบาท 7%

เทียบให้เห็นภาพ ถ้าคนรายได้เดือนละ 30,000 บาท เงิน 2 ล้านบาท เท่ากับรายได้ราว 67 เดือน หรือประมาณ 5 ปีครึ่ง

ทีนี้มาดู Unretirement

คนที่อยากกลับมาทำงานหลังเกษียณ ให้เหตุผลหลักคือ รักษาแหล่งรายได้ 60% และลดความกดดันทางการเงิน 52%

ส่วนเหตุผลด้านความสนใจ มีน้อยกว่า
46% อยากสำรวจสายงานใหม่หรืองานที่ชอบ
30% อยากให้สมองยังกระฉับกระเฉง
และ 24% รู้สึกว่ารูปแบบเกษียณแบบเดิมตอบโจทย์ไม่พอ

จะเห็นว่า Micro-retirement ถูกขับเคลื่อนด้วยเรื่องคุณภาพชีวิต
ขณะที่ Unretirement ถูกขับเคลื่อนด้วยเรื่องเงินเป็นหลัก

ที่น่าสนใจคือ 41% คาดว่าจะเริ่มหรือทำธุรกิจขนาดเล็กหลังเกษียณจากงานหลัก ขณะที่ในสิงคโปร์ ตัวเลขนี้อยู่ที่ 15%
และ 45% จะหางานทำใหม่ทันที หรือหลังพักราว 3-6 เดือน

ถึงตรงนี้ คำถามต่อมาคือ แล้วคนไทยเตรียมเงินพร้อมแค่ไหน ?

เมื่อถามว่าหลังเกษียณอยากใช้ชีวิตแบบไหน
43% คาดว่าจะมีชีวิตที่ดีขึ้น
43% คาดว่าจะรักษาระดับเดิม
และ 15% ยอมรับว่าจะต้องลดระดับลง

ยิ่งไปกว่านั้น ในกลุ่มที่ชอบเกษียณแบบไม่ดั้งเดิม คนที่คาดว่าชีวิตจะดีขึ้นมีถึง 49%

แต่พอถามว่ารู้ไหมว่าต้องใช้เงินเท่าไร ถึงเกษียณได้สบาย
31% บอกว่ารู้ดี
59% รู้พอสมควร
และ 10% ไม่รู้เลข

เหตุผลหลักของคนที่ไม่รู้ คือ ตอนนี้ไม่มีเงินเหลือเก็บ ไม่รู้จะคำนวณอย่างไร และรู้สึกว่าเกษียณยังอีกไกล

ส่วนตัวเลขเงินที่ต้องมีเพื่อเกษียณ
โดย 71% ตอบว่า 3-25 ล้านบาท

แต่ถ้าเจาะลึกลงไปอีก คำตอบที่พบมากที่สุดคือ 3-10 ล้านบาท อยู่ที่ 53%
รองลงมาคือ น้อยกว่า 3 ล้านบาท อยู่ที่ 19%
10-25 ล้านบาท อยู่ที่ 18%
25-50 ล้านบาท อยู่ที่ 6%
และมากกว่า 50 ล้านบาท อยู่ที่ 4%

แล้วคนที่ชอบเกษียณแบบยืดหยุ่นล่ะ ?

ผลสำรวจบอกว่า คนกลุ่มนี้รู้สึกพร้อมน้อยกว่า
49% รู้สึกว่าเตรียมตัวไปสู่เกษียณในแบบที่ต้องการแล้ว เทียบกับ 56% ของกลุ่มที่ชอบแบบดั้งเดิม

และ 27% มีภาพชัดว่าต้องใช้เงินเท่าไร เทียบกับ 40% ของกลุ่มดั้งเดิม

คือคนที่อยากได้ทางเลือกมากกว่า กลับเป็นคนที่ภาพการเงินชัดน้อยกว่า

แล้วเงินที่เก็บไว้ ไปอยู่ที่ไหน ?

มีเพียง 34% ที่บอกว่าคุ้นเคยกับผลิตภัณฑ์เพื่อการเกษียณที่มีอยู่ ตัวเลือกหลักของคนไทยคือเงินออมแบบถือเงินสดหรือฝากออมทรัพย์ 75% และเงินฝากประจำ 48%

ผู้จัดทำผลสำรวจมองว่า ตัวเลือกเหล่านี้อาจไม่ให้การเติบโตมากพอสำหรับเกษียณที่มั่นคง

ขณะเดียวกัน 72% อยากลดความเสี่ยงการลงทุนลง เมื่อเข้าใกล้วัยเกษียณ และสิ่งที่มองหาในผลิตภัณฑ์เกษียณ คือ

- มีเงินปันผลจ่ายสม่ำเสมอไว้ใช้จ่ายรายวัน 62%
- มูลค่าสินทรัพย์เติบโตในระยะยาว 41%
- ถอนคืนง่าย 34%
- ปรับระดับความเสี่ยงตามช่วงชีวิต 32%

ในช่วงท้ายของงาน T. Rowe Price หยิบเรื่อง Glide Path มาอธิบาย คือการปรับสัดส่วนหุ้นกับตราสารหนี้ตามอายุ

สัดส่วนหุ้นจะสูงเกือบ 100% เมื่อยังอีกกว่า 30 ปีจะเกษียณ
ลดเหลือราว 55% ตอนเกษียณ
และราว 30% เมื่อผ่านไป 30 ปีหลังเกษียณ

เหตุผลคือ ช่วงแรกต้องการการเติบโตเพื่อสู้เงินเฟ้อและอายุที่ยืนขึ้น ช่วงหลังต้องลดความผันผวน

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือ อารมณ์ของนักลงทุน
นักลงทุนจำนวนมากมักซื้อตอนตลาดคึกคักสุด และขายตอนตื่นตระหนกสุด

ยกตัวอย่างนักลงทุนสมมติ 2 คน ที่ลงทุนไตรมาสละ 2,000 ดอลลาร์สหรัฐ ในดัชนี S&P 500 คนหนึ่งถือต่อเนื่องไปทุกวิกฤต อีกคนขายออกมาถือเงินสดทุกครั้งที่ตลาดลง ปลายปี 2021 คนแรกมีเงินราว 1.8 ล้านดอลลาร์ ส่วนคนที่ขายหนีมีราว 4 แสนดอลลาร์

ทั้งหมดเป็นการจำลอง และผลในอดีตไม่รับประกันอนาคต

ลงทุนแมนมองว่า ผลสำรวจนี้ทำให้เห็นภาพ 3 ชั้น

ชั้นแรก คนไทยอยากได้ทางเลือกในการเกษียณมากขึ้น

ชั้นที่สอง ทางเลือกเหล่านี้ต้องใช้เงินสำรอง ราว 2 ล้านบาทขึ้นไป สำหรับครึ่งหนึ่งของคนที่อยากพักงาน

และชั้นที่สาม คนที่อยากได้ความยืดหยุ่นที่สุด กลับมีภาพการเงินชัดน้อยที่สุด

สิ่งที่น่าสังเกตคือ เหตุผลของ Unretirement ส่วนใหญ่เป็นเรื่องรายได้ ไม่ใช่ความชอบ แปลว่าคำว่ายืดหยุ่นสำหรับคนจำนวนไม่น้อย อาจหมายถึงการยังต้องทำงานต่อ มากกว่าเป็นทางเลือกที่ตั้งใจเลือก

และเมื่อ 3 ใน 4 ของคนเก็บเงินไว้ในรูปเงินออม
ขณะที่ครึ่งหนึ่งของคนอยากพักงานต้องการเงินอย่างน้อย 2 ล้านบาท
ซึ่งการออมอย่างเดียว โดยไม่ลงทุนเลย อาจทำให้เป้าหมายการเงินของเรา ช้ากว่าที่ควรจะเป็น

และช่องว่างตรงกลาง คือเรื่องที่เราต้องเริ่มคุยกันตั้งแต่วันนี้ ไม่ใช่วันที่เวลาเริ่มนับถอยหลัง และเราแก่ตัวลงเรื่อย ๆ ..