สรุปเหตุการณ์ ร้านอาหารปลอมในดิลิเวอรี ที่กำลังระบาดหนักในจีน /โดย ลงทุนแมน
The Rise of "Fake Restaurants" on Delivery Apps: A Major Crisis in China /By Longtunman

(The English version is below.)

ช่วงเดือนเมษายนที่ผ่านมา มีข่าวหนึ่งที่น่าสนใจในจีนคือ แพลตฟอร์มดิลิเวอรีที่ใหญ่ที่สุด 7 แห่งของจีนถูกปรับเป็นจำนวนเงินสูงถึง 3,600 ล้านหยวน หรือประมาณ 17,000 ล้านบาท

ด้วยโทษฐานที่ปล่อยให้มีร้านอาหารปลอมหรือ Ghost Kitchen ในแพลตฟอร์มของตัวเอง

ซึ่งถือว่าเป็นค่าปรับที่สูงที่สุด นับตั้งแต่กฎหมายความปลอดภัยด้านอาหารแห่งชาติมีผลบังคับใช้ในปี 2552 หลังเกิดเหตุการณ์นมผงปนเปื้อนเมลามีนในประเทศจีน

ร้านอาหารปลอมในดิลิเวอรีคืออะไร และร้ายแรงแค่ไหน รวมถึงทำไมมันกำลังระบาดในประเทศจีน ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

ปัจจุบันที่เราใช้บริการดิลิเวอรีจนเป็นเรื่องปกติ อาจคุ้นเคยกับคำว่า Cloud Kitchen ซึ่งเป็นครัวที่ออกแบบมาเพื่อส่งอาหารอย่างเดียว มีมาตรฐานสุขอนามัยชัดเจน เพียงแต่ไม่มีหน้าร้านสำหรับนั่งทาน

แต่ Ghost Kitchen หรือร้านอาหารปลอม ที่กำลังระบาดในจีนนั้นเป็นคนละเรื่องกันเลย

โดยร้านเหล่านี้มักจะใช้ที่อยู่ปลอม เช่น ตึกแถวเก่า ห้องเช่าแคบ ๆ หรือแม้แต่ห้องใต้ดินที่ชื้นแฉะ เพื่อใช้เป็นจุดพักหรืออุ่นอาหารส่งดิลิเวอรีเพียงอย่างเดียว

ซึ่งภาพหน้าร้านสวย ๆ ในแอปพลิเคชัน มักจะถูกสร้างขึ้นด้วย AI หรือตัดต่อมาจากอินเทอร์เน็ตเพื่อไว้หลอกคนใช้แอปพลิเคชัน

ขณะที่ใบอนุญาตประกอบกิจการอาหาร ร้านพวกนี้ก็จะเช่ามาอีกที หรือไม่ก็ใช้ข้อมูลปลอม เพื่อให้ขายบนแพลตฟอร์มดิลิเวอรีต่าง ๆ ได้

แต่ความน่ากลัวที่แท้จริงของเหตุการณ์นี้ไม่ใช่ปัจจัยต่าง ๆ ที่เล่ามา แต่คือวิธีการทำอาหาร

ร้านอาหารปลอมจำนวนมากไม่มีอุปกรณ์ทำอาหาร แม้กระทั่งเตาแก๊สก็อาจไม่มี แต่สามารถทำธุรกิจอาหารได้ เพราะมีสิ่งที่เรียกว่าอาหารสำเร็จรูป

ซึ่งพวกนี้จะมีเพียงไมโครเวฟหรือหม้อต้มน้ำ เพื่อไว้อุ่นอาหารแช่แข็งที่เก็บไว้ได้นานเป็นปี จากนั้นเพียงแค่ฉีกซอง เทราดข้าว ใส่กล่องที่ดูพรีเมียม แล้วส่งออกไป

กระบวนการนี้ทำให้ร้านปลอมสามารถทำราคาให้ถูกกว่าร้านปกติได้ถึง 30-50% จนร้านที่มีหน้าร้านจริงและปรุงสดไม่สามารถสู้ราคาได้

อีกรูปแบบหนึ่งของการทำ Ghost Kitchen คือเมื่อเรากดสั่งอาหารจากร้าน A ในแอปพลิเคชัน ซึ่งเป็นร้านปลอมที่สร้างโปรไฟล์ให้ดูดี

ร้าน A จะไม่ได้เป็นคนทำอาหาร แต่จะนำออร์เดอร์นั้นไปปล่อยต่อในกลุ่มแช็ตลับ หรือแพลตฟอร์มตัวกลาง เพื่อให้ร้านอื่นมารับช่วงต่อ โดยใช้ระบบใครเสนอราคาต่ำสุด คนนั้นได้งานไป

ตัวอย่างเช่น เราสั่งเค้กราคา 500 บาท ร้าน A จะนำออร์เดอร์ไปลงในกลุ่ม ถ้าร้าน B เสนอทำด้วยการคิดราคา 200 บาท ขณะที่ร้าน C เสนอราคา 300 บาท

ร้าน B ก็จะได้ออร์เดอร์นั้นไป เพราะเสนอราคาต่ำกว่า และได้เงิน 200 บาท ส่วน 300 บาทที่เหลือเข้าร้าน A

ซึ่งร้านอื่นที่มารับช่วงต่อ ก็จะเป็นร้านประเภทที่ไม่มีมาตรฐาน ไม่ผ่านเกณฑ์สุขอนามัย และเพื่อให้มีกำไร ร้านเหล่านี้จึงต้องใช้วัตถุดิบเกรดต่ำที่สุด เช่น การใช้ครีมเทียมคุณภาพต่ำ หรือการใช้ดอกไม้ประดับที่ไม่ใช่ Food Grade

ตรงนี้เองที่เป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ความลับนี้ถูกเปิดโปง

เมื่อมีลูกค้าร้องเรียนต่อหน่วยงานรัฐฯ ว่า ดอกไม้ที่ประดับบนเค้กไม่ใช่ Food Grade หรือไม่ปลอดภัยต่อผู้บริโภค ทำให้เจ้าหน้าที่ต้องไปตรวจสอบ

ซึ่งพอลงพื้นที่ตรวจสอบ พวกเขาพบว่าร้านเค้กที่ถูกร้องเรียนนั้นไม่ได้ทำผิดแค่เรื่องมาตรฐานอาหาร แต่จำนวนสาขาทั้งหมด 378 สาขาทั่วประเทศนั้นไม่มีหน้าร้านจริง และใบอนุญาตประกอบธุรกิจอาหารก็เป็นของปลอมด้วย

หลังจากนั้นเกิดการตรวจสอบครั้งใหญ่ จนเจอว่ามีร้านอาหารกว่า 67,000 แห่ง บนแอปพลิเคชันชื่อดังต่าง ๆ ของจีนเป็นร้านอาหารปลอมทั้งหมด จึงนำไปสู่การปรับแพลตฟอร์มดิลิเวอรีครั้งใหญ่

และถ้าถามว่าทำไมแพลตฟอร์มถึงปล่อยให้เรื่องนี้เกิดขึ้นได้ นั่นก็เพราะว่ายิ่งมีร้านค้ามาก ยิ่งมีออร์เดอร์เยอะ แพลตฟอร์มก็ยิ่งมีรายได้จากค่าคอมมิชชันสูงด้วย

ดังนั้นหากตรวจสอบเข้มงวดเกินไป บริษัทก็อาจสูญเสียรายได้และส่วนแบ่งการตลาดนั่นเอง

จากการปนเปื้อนในนมผงปี 2551 มาจนถึงร้านอาหารปลอมในปี 2569 ดูเหมือนว่ากำไรที่ได้จากการลดมาตรฐานคุณภาพ ยังคงเป็นหลุมพรางที่ธุรกิจจีนมักตกลงไปซ้ำ ๆ แม้ว่าปัจจุบันจะอยู่ในช่วงที่บริษัทจีนจำนวนไม่น้อยกลายเป็นบริษัทระดับโลกแล้วก็ตาม..
_______________

Last April, a significant piece of news emerged from China: seven of the country's largest delivery platforms were fined a staggering 3.6 billion yuan, or approximately 17 billion baht.

The platforms were penalized for allowing "Fake Restaurants" or "Ghost Kitchens" to operate on their apps.

This represents the highest fine ever recorded since the National Food Safety Law took effect in 2009—a law enacted following the infamous melamine-tainted milk powder scandal in China.

What exactly are these fake delivery restaurants, how dangerous are they, and why are they spreading across China?

Longtunman will explain.

In today’s world, where we use delivery services as a matter of course, we may be familiar with the term "Cloud Kitchen." These are kitchens designed exclusively for delivery with clear hygiene standards, despite having no physical storefront for dining in.

However, the "Ghost Kitchens" or fake restaurants currently plaguing China are an entirely different story.

These establishments often use fake addresses, such as old commercial buildings, cramped rental rooms, or even damp basements, serving only as staging points or heating stations for delivery food.

The beautiful storefront photos seen on the application are often generated by AI or stolen from the internet to deceive users.

As for food business licenses, these shops either rent them from others or use falsified information to bypass the verification systems of various delivery platforms.

Yet, the true horror of this situation lies not in the fake addresses, but in the cooking methods.

Many of these fake restaurants lack basic cooking equipment—sometimes not even a gas stove. They can operate because of "pre-packaged meals."

These shops only require a microwave or a pot of boiling water to heat up frozen food packets that can be stored for up to a year. They simply tear the bag, pour it over rice, place it in premium-looking packaging, and send it out.

This process allows fake restaurants to offer prices 30% to 50% lower than legitimate shops, making it impossible for physical restaurants that cook fresh meals to compete on price.

Another form of these Ghost Kitchens occurs when you order from "Restaurant A" on an app—a fake restaurant with a professional-looking profile.

Restaurant A doesn't actually cook. Instead, they pass the order into "secret chat groups" or intermediary platforms for other shops to subcontract, using a system where the lowest bidder gets the job.

For example, if you order a cake for 500 baht, Restaurant A posts the order in a group. If "Shop B" offers to make it for 200 baht while "Shop C" offers 300 baht, Shop B wins.

Shop B gets the order because they offered the lower price, earning 200 baht, while the remaining 300 baht goes to Restaurant A as pure profit.

The shops that take these subcontracted jobs are usually those that fail to meet hygiene standards. To turn a profit at such low rates, they use the cheapest ingredients possible, such as low-quality non-dairy creamer or decorative flowers that are not food-grade.

This was exactly how the secret was exposed.

A customer filed a complaint with government agencies stating that the flowers decorating their cake were not food-grade and were unsafe for consumption, prompting an official investigation.

Upon inspection, authorities found that the cake shop had not only violated food standards, but all 378 of its "branches" nationwide had no physical presence, and their business licenses were forged.

This led to a massive crackdown, revealing that over 67,000 restaurants across various major Chinese apps were entirely fake, resulting in the historic fines against the delivery platforms.

If you wonder why platforms let this happen, the answer is simple: more shops and more orders mean higher commission revenue for the platform.

Therefore, if the vetting process is too strict, the company risks losing revenue and market share.

From the milk powder contamination in 2008 to the fake restaurants of 2026, it seems that profiting by compromising quality remains a trap that many Chinese businesses repeatedly fall into—even as many Chinese firms have now become global leaders.