From Fighter Jets to "Drones": Why the National Defense Game is Changing Forever? /By Longtunman
(The English version is below.)

40 ปีที่แล้ว ภัยคุกคามทางอากาศที่ทุกประเทศต้องรับมือคือ เครื่องบินรบของศัตรู
ทุกประเทศจึงลงทุนหลักหลายแสนล้านบาท ไปกับระบบเรดาร์ขนาดใหญ่ ขีปนาวุธพิสัยไกล และเครื่องบินขับไล่ทันสมัย

แต่ในวันนี้.. ตัวละครใหม่ที่เข้ามาเปลี่ยนเกม
คือสิ่งที่เรียกว่า "โดรน" หรือ Uncrewed Aerial Systems (UAS)
ที่กลายเป็นภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ที่ใคร ๆ ก็ซื้อหาได้

และเรื่องนี้ ก็ใกล้ตัวประเทศไทยกว่าที่คิด..

ซึ่งบริษัท Saab จากสวีเดน ก็ได้มาให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับสิ่งนี้ ที่ประเทศไทยต้องรับมือให้ได้

แล้วเรื่องราวมันเป็นอย่างไร ?
ลงทุนแมนจะเล่าให้ฟัง

ก่อนเข้าเรื่อง ต้องเล่าก่อนว่า Saab คือใคร

Saab เป็นบริษัทด้านการป้องกันประเทศและความมั่นคงชั้นนำของโลก
ก่อตั้งในปี 2480 หรือเกือบ 90 ปีที่แล้ว มีสำนักงานใหญ่ในประเทศสวีเดน
ติด Top 10 บริษัทอุตสาหกรรมป้องกันประเทศของยุโรป

ธุรกิจของ Saab ครอบคลุมการออกแบบ ผลิต และบำรุงรักษาระบบขั้นสูง 5 ด้าน

1. ธุรกิจการบิน (Aeronautics) : เครื่องบินรบ Gripen
2. ธุรกิจระบบอาวุธยุทโธปกรณ์ (Dynamics) : Carl-Gustaf, AT4, NLAW
3. ธุรกิจระบบการตรวจการณ์ (Surveillance) : เรดาร์ Giraffe, GlobalEye
4. ธุรกิจโซลูชันดิจิทัล (Combitech)
5. ธุรกิจเรือรบ (Naval) : เรือดำน้ำ A26

โดย Saab นั้น
- มียอดขาย 79,000 ล้านโครนาสวีเดน หรือประมาณ 275,000 ล้านบาท
- มีพนักงานประมาณ 28,000 คน โดยเป็นวิศวกรกว่า 13,000 คน
- ดำเนินธุรกิจใน 30 ประเทศ ให้บริการครอบคลุม 100 ประเทศทั่วโลก
- มีผลิตภัณฑ์ในพอร์ตโฟลิโอ 525 รายการ
- ลงทุน R&D อยู่ที่ 12,600 ล้านโครนา หรือประมาณ 43,000 ล้านบาท คิดเป็น 9.95% ของยอดขาย

ตัวเลข R&D ที่ 9.95% ของยอดขาย เป็นจุดที่น่าสนใจ
เพราะมันสะท้อนว่า Saab ลงทุนด้านนวัตกรรมหนักมาก เมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมโดยทั่วไป
นี่คือเหตุผลที่ Saab สามารถสร้างผลิตภัณฑ์ที่นำหน้าตลาด ในหลายด้านพร้อมกัน

โดยผลิตภัณฑ์ของ Saab หลายตัว ก็เป็นชื่อที่คนเคยได้ยินจากข่าวสงครามทั่วโลก
- NLAW อาวุธต่อต้านรถถังประจำกาย ที่กลายเป็นข่าวจากสงครามยูเครน
- Gripen เครื่องบินขับไล่ที่ใช้งานในบราซิล สาธารณรัฐเช็ก ฮังการี แอฟริกาใต้ สวีเดน และไทย
- Carl-Gustaf M4 อาวุธอเนกประสงค์น้ำหนักเบากว่า 7 กิโลกรัม
- AT4 อาวุธต่อต้านเกราะแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง
- GlobalEye ระบบเตือนภัยล่วงหน้าและควบคุมทางอากาศที่ทันสมัย
- Meteor ขีปนาวุธอากาศสู่อากาศ ที่ติดตั้งบน Gripen
- A26 เรือดำน้ำขั้นสูงของกองทัพเรือสวีเดน

ทีนี้ เมื่อเข้าใจว่า Saab คือบริษัทแบบไหนแล้ว
ก็มาทำความเข้าใจกันว่า เกมของการป้องกันภัยทางอากาศ กำลังเปลี่ยนไปอย่างไร ?

ต้องบอกว่า โดรนในปัจจุบัน มีคุณสมบัติที่ทำให้รับมือยากมาก..

บินได้ทั้งระดับสูงและต่ำ
เคลื่อนที่ได้ทั้งเร็วและช้า
มีสัญญาณที่ตรวจจับได้ยาก
ใช้งานได้ทั้งแบบเดี่ยว และเป็นฝูงที่ประสานงานกัน
ปล่อยจากระยะไกล หรือใกล้พื้นที่เป้าหมายโดยตรงได้

ความหลากหลายขนาดนี้ ทำให้ไม่มีระบบเดียวในโลก ที่จะรับมือได้กับทุกสถานการณ์

แล้วทำไมเรื่องนี้ ถึงเป็นปัญหาใหญ่ ?

ตอบสั้น ๆ คือ "เศรษฐศาสตร์ของการรับมือ"

วิธีรับมือโดรนในปัจจุบัน ส่วนใหญ่อาศัยระบบป้องกันภัยทางอากาศที่มีขีดความสามารถสูง
แม้ระบบเหล่านี้จะมีประสิทธิภาพ แต่ก็มีคำถามอีกด้านที่ตามมา..

นั่นคือ การตอบสนองมีความเหมาะสมในเชิงปฏิบัติ และด้านโลจิสติกส์ หรือไม่
และปรับขยายได้เพียงใด

เพราะถ้าใช้ระบบขั้นสูงทุกครั้ง เพื่อรับมือกับโดรนต้นทุนต่ำ
ต้นทุนของการป้องกันประเทศ จะพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จนไม่ยั่งยืนในระยะยาว

นักยุทธศาสตร์ของ Saab เรียกสมการนี้ว่า "Drone Equation"
หรือสมการของโดรน ที่กำลังท้าทายระบบการป้องกันประเทศทั่วโลก

แล้วทางออกคืออะไร ?

Saab เสนอแนวคิดที่เรียกว่า "การป้องกันแบบหลายชั้น" (Layered Defence) ที่ไม่ได้ทุ่มงบไปยังระบบเดียวที่ใหญ่ที่สุด แต่เลือกใช้เครื่องมือที่เหมาะสม ตามระดับของภัยคุกคามแต่ละแบบ

ลงทุนแมน ขอสรุปเป็น 3 ชั้นหลัก

ชั้นที่ 1 การตรวจจับ (Detection)
ก่อนป้องกันได้ ต้องเห็นก่อน

ใช้เซนเซอร์หลายแบบทำงานร่วมกัน เช่น เรดาร์ ระบบตรวจจับด้วยแสง (Electro-optical) ที่เสริมข้อมูลซึ่งกันและกัน
ข้อมูลทั้งหมด ส่งเข้าระบบบัญชาการและควบคุม (Command and Control) เพื่อสร้างภาพรวมของสถานการณ์ ในเวลาจริง

ชั้นที่ 2 การตอบสนองที่เหมาะสม (Proportional Response)
หัวใจสำคัญ คือเลือกอาวุธให้เหมาะกับขนาดของภัย

ภัยระดับต่ำ : ใช้สงครามอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Warfare) รบกวนสัญญาณ ราคาถูก ใช้ซ้ำได้
ภัยระดับกลาง : ใช้ระบบตอบสนองแบบแม่นยำตามความเหมาะสม
ภัยระดับสูง : ใช้ระบบป้องกันภัยทางอากาศขั้นสูง

วิธีนี้ ทำให้งบประมาณป้องกันประเทศ ถูกใช้อย่างคุ้มค่า ไม่ต้องใช้ระบบที่แพงที่สุด เพื่อรับมือกับทุกภัยคุกคาม

ชั้นที่ 3 ความคล่องตัวและความยืดหยุ่น (Mobility & Modularity)
ในยุคที่ภัยคุกคามเคลื่อนที่ได้ ระบบป้องกันก็ต้องเคลื่อนที่ได้ด้วย

ตัวอย่างที่ Saab พัฒนา คือระบบ Loke ของสวีเดน
ที่เป็นระบบต่อต้านโดรนแบบ Modular รวมเซนเซอร์ + ระบบบัญชาการ + ระบบตอบสนอง ไว้ในที่เดียว
สามารถเคลื่อนย้าย ติดตั้ง และใช้งานได้รวดเร็ว

อ่านมาถึงตรงนี้ คำถามคือ.. แล้วเรื่องนี้เกี่ยวกับประเทศไทยอย่างไร ?

เพราะความสัมพันธ์ระหว่างประเทศไทยกับ Saab ไม่ใช่เรื่องใหม่
ย้อนกลับไปกลางทศวรรษ 1980 หรือกว่า 40 ปีที่แล้ว
Saab เริ่มเข้ามาในประเทศไทย ผ่านการจัดหาอุปกรณ์ป้องกันประเทศ เช่น อาวุธประจำกายทหารราบ Carl-Gustaf, เรดาร์ Giraffe และระบบขีปนาวุธ RBS70

ปี 2543 Saab จัดตั้งสำนักงานในกรุงเทพมหานคร เพื่อสนับสนุนแผนยกระดับระบบป้องกันภัยทางอากาศของไทย

ปี 2551 กองทัพอากาศไทย จัดหาเครื่องบินขับไล่ Gripen ภายใต้โครงการ "Peace Suvarnabhumi"
ครอบคลุมเครื่องบินขับไล่ Gripen + ระบบตรวจการณ์ทางอากาศ Saab 340 Erieye + ระบบบัญชาการและควบคุม

ปี 2553 ส่งมอบระบบ Saab 340 Erieye AEW เครื่องแรก

ปี 2554 ส่งมอบเครื่องบินขับไล่ Gripen C/D ชุดแรก 6 เครื่อง โดยทำการบินครั้งแรกที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี
หลังการฝึกอบรมในสวีเดน กองทัพอากาศไทยสามารถประกาศความพร้อมรบของฝูงบินได้ภายใน 4 เดือนหลังบินครั้งแรก

ปี 2556 ส่งมอบเครื่องบินขับไล่ Gripen ชุดที่สองอีก 6 เครื่อง

ปัจจุบัน ประเทศไทย มีเครื่องบินขับไล่ Gripen C/D รวม 12 เครื่อง
พร้อมระบบ Saab 340 Erieye AEW และระบบบัญชาการและควบคุมแบบบูรณาการ
ทั้งหมดเชื่อมโยงผ่านดาต้าลิงก์ความเร็วสูง ที่มีความปลอดภัยสูง

Saab ระบุว่า ขีดความสามารถด้านการรบแบบเครือข่ายของไทย
ถือเป็นหนึ่งในไม่กี่ระบบในโลก ที่มีการนำไปใช้งานจริงในระดับปฏิบัติการ

แล้วทิศทางในอนาคต ของการป้องกันประเทศไทย ควรไปทางไหน ?

ตามที่ คุณเฟรดริก ลินด์บลูม รองประธานและผู้จัดการประจำประเทศ Saab ประเทศไทย กล่าวไว้
"ประเทศไทยได้สร้างรากฐานที่แข็งแกร่งด้านระบบเฝ้าระวังทางอากาศ รวมถึงระบบบัญชาการและควบคุมไว้เป็นอย่างดี"

"โอกาสสำคัญในวันนี้ คือการต่อยอดจากรากฐานดังกล่าว ด้วยโซลูชันที่มีความยืดหยุ่น และเชื่อมโยงการทำงานทั้งหมดร่วมกัน เพื่อรองรับภัยคุกคามทางอากาศในหลากหลายรูปแบบ"

หมายความว่า ประเทศไทยไม่ต้องเริ่มใหม่จากศูนย์
เพราะมีโครงสร้างพื้นฐานที่ดีอยู่แล้ว ผ่านความร่วมมือกว่า 40 ปี

สิ่งที่ทำได้ คือการต่อยอดระบบเดิม ด้วยขีดความสามารถใหม่ ๆ เช่น ระบบต่อต้านอากาศยานไร้คนขับ (Counter-UAS) แบบ Modular ที่ผสมผสานเซนเซอร์ + บัญชาการ + อาวุธตอบโต้ แบบยืดหยุ่นและขยายได้

สรุปแล้ว ในยุคที่โดรนกำลังเปลี่ยนเกมการสงครามทั่วโลก
ประเทศที่ได้เปรียบ ไม่ใช่ประเทศที่มี "อาวุธแพงที่สุด"
แต่คือประเทศที่ "เลือกใช้อาวุธได้เหมาะกับภัยคุกคามแต่ละแบบ"

นี่คือสิ่งที่ทำให้คำว่า "Proportional & Scalable Air Defence" หรือการป้องกันที่ครอบคลุมและยืดหยุ่น
กลายเป็นแนวคิดที่กองทัพทั่วโลก ให้ความสำคัญเพิ่มขึ้นในตอนนี้

สำหรับประเทศไทย โอกาสไม่ได้อยู่ที่การลงทุนใหม่ทั้งหมด
แต่อยู่ที่การต่อยอด จากรากฐานที่แข็งแกร่งอยู่แล้ว

เพราะในที่สุดแล้ว
การป้องกันประเทศที่ยั่งยืน ไม่ใช่เกมของอาวุธที่ใหญ่ที่สุด

แต่คือเกมของระบบที่ฉลาดที่สุด ในการเลือกใช้ทรัพยากรที่มี
ให้ตอบโจทย์ภัยคุกคามที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา..

—------------------
From Fighter Jets to "DIY Drones": Why the National Defense Game is Changing Forever? /By Longtunman

Forty years ago, the primary aerial threat every nation had to counter was enemy fighter jets. Consequently, countries invested hundreds of billions of baht into massive radar systems, long-range missiles, and advanced fighter aircraft.

But today... a new character has entered the game: "Drones" or Uncrewed Aerial Systems (UAS). These have become a new form of threat that almost anyone can purchase.

This issue is closer to Thailand than one might think. Saab, the Swedish defense giant, recently provided deep insights into the challenges Thailand must prepare to handle.

What is the story behind this shift?
Longtunman will explain.

Who is Saab?

Before diving in, we must understand who Saab is. Saab is a world-leading defense and security company founded in 1937, nearly 90 years ago. Headquartered in Sweden, it is ranked among the Top 10 defense industrial companies in Europe.

Saab’s business covers the design, production, and maintenance of advanced systems across five key areas:

1. Aeronautics: Gripen fighter jets.
2. Dynamics: Weapon systems like Carl-Gustaf, AT4, and NLAW.
3. Surveillance: Radar systems like Giraffe and GlobalEye.
4. Digital Solutions: Through their subsidiary, Combitech.
5. Naval: Submarines like the A26.

Key figures for Saab:
- Sales of 79 billion SEK (approx. 275 billion Baht).
- Around 28,000 employees, including over 13,000 engineers.
- Operations in 30 countries, serving 100 countries worldwide.
- A portfolio of 525 products.
- R&D investment of 12.6 billion SEK (approx. 43 billion Baht), representing 9.95% of sales.

The R&D figure at 9.95% is particularly striking. it reflects that Saab invests much more heavily in innovation than the industry average. This is why Saab can simultaneously create market-leading products across multiple sectors.

Many of Saab’s products are household names in global conflict news:
- NLAW: The man-portable anti-tank weapon that gained fame in the Ukraine war.
- Gripen: Fighter jets used in Brazil, Czech Republic, Hungary, South Africa, Sweden, and Thailand.
- Carl-Gustaf M4: A multi-role weapon weighing less than 7 kg.
- AT4: A disposable anti-armor weapon.
- GlobalEye: An advanced Airborne Early Warning & Control (AEW&C) system.
- Meteor: The air-to-air missile equipped on the Gripen.
- A26: The Swedish Navy’s advanced submarine.

How the Air Defense Game is Changing

Now that we understand Saab, let’s look at how the air defense game is evolving. Modern drones possess characteristics that make them incredibly difficult to handle:
- They can fly at both high and low altitudes.
- They move both fast and slow.
- They have low detection signatures (stealthy).
- They can operate individually or in coordinated "swarms."
- They can be launched from long distances or directly near the target area.

This sheer variety means there is no single system in the world that can handle every situation.

Why is this a major problem?

The short answer is: "The Economics of Defense."

Current methods for dealing with drones mostly rely on high-capability air defense systems. While these systems are effective, they raise questions about practicality, logistics, and scalability.

If a nation uses a high-end missile every time to intercept a low-cost drone, the cost of defense will skyrocket, becoming unsustainable in the long run. Saab strategists call this the "Drone Equation"—a challenge currently facing defense systems worldwide.

What is the solution?

Saab proposes a concept called "Layered Defence." Instead of pouring the entire budget into one massive system, it involves choosing the right tools for each level of threat.

We can summarize this into three main layers:

Layer 1: Detection Before you can defend, you must see. This involves using multiple sensors working together, such as radar and electro-optical systems that complement each other's data. All information is fed into a Command and Control system to create a real-time "big picture" of the situation.

Layer 2: Proportional Response The core principle is picking a weapon that fits the size of the threat:
- Low-level threats: Use Electronic Warfare (EW) to jam signals. It is cheap and reusable.
- Mid-level threats: Use precision response systems appropriate for the size.
- High-level threats: Use advanced air defense systems. This ensures the defense budget is used efficiently, avoiding the need to use the most expensive systems for every minor threat.

Layer 3: Mobility & Modularity In an era of mobile threats, defense systems must also be mobile. An example developed by Saab is Sweden’s Loke system—a modular counter-drone system that integrates sensors, command, and response in one unit. It can be moved, installed, and operated rapidly.

How does this relate to Thailand?

The relationship between Thailand and Saab is not new. In the mid-1980s, over 40 years ago, Saab entered Thailand by providing equipment such as Carl-Gustaf weapons, Giraffe radars, and RBS70 missile systems.

- 2000: Saab established an office in Bangkok to support Thailand’s air defense upgrade plans.

- 2008: The Royal Thai Air Force (RTAF) procured Gripen fighters under the "Peace Suvarnabhumi" project, which included Gripen jets, the Saab 340 Erieye AEW system, and command and control systems.

- 2010: Delivery of the first Saab 340 Erieye AEW.

- 2011: Delivery of the first six Gripen C/D fighters. After training in Sweden, the RTAF declared the squadron combat-ready within just four months of the first flight in Surat Thani.

- 2013: Delivery of the second batch of six Gripen fighters.

Today, Thailand has 12 Gripen C/D fighters, along with the Saab 340 Erieye AEW and an integrated command and control system, all linked via a high-speed, secure data link. Saab notes that Thailand’s Network Centric Warfare capability is one of the few in the world that is fully operational.

The Future of Thailand’s Defense

As Fredrik Lindblom, Vice President and Head of Saab Thailand, stated: "Thailand has built a strong foundation in air surveillance, as well as command and control systems."

"The major opportunity today is to build upon that foundation with flexible solutions that link all operations together to support air threats in various forms."

This means Thailand doesn't have to start from zero. It already has a solid infrastructure built over 40 years of cooperation. The next step is enhancing existing systems with new capabilities, such as modular Counter-UAS systems that integrate sensors and weapons in a flexible, scalable way.

In an era where drones are changing the game of warfare globally, the advantage doesn't belong to the country with the "most expensive weapons," but to the country that can "match the weapon to the threat."

This is why "Proportional & Scalable Air Defence" has become a priority for modern militaries. For Thailand, the opportunity lies in upgrading a strong existing foundation.

Ultimately, sustainable national defense isn't a game of having the biggest weapons. It’s a game of having the smartest system to use available resources against an ever-changing threat.