ภูมิทัศน์พลังงานโลก กำลังก้าวสู่ทศวรรษที่เต็มไปด้วยความท้าทายรอบด้าน
ทั้งความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์, ความผันผวนของห่วงโซ่อุปทานพลังงาน, การขยายตัวอย่างรวดเร็วของการใช้พลังงานไฟฟ้า ตลอดจนบทบาทที่เพิ่มขึ้นของเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI

ทุกภูมิภาค ล้วนเผชิญกับความท้าทายในการสร้างสมดุลด้านพลังงาน (Energy Trilemma)
คือ ความสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน เข้าถึงได้ในราคาที่แข่งขันได้ และความยั่งยืน

อาเซียนเองก็เช่นกัน ที่กำลังเผชิญความท้าทาย
ทั้งจากปริมาณความต้องการใช้ก๊าซธรรมชาติที่เติบโตเร็วกว่ากำลังการผลิตภายในประเทศ ตามการขยายตัวทางเศรษฐกิจ และความต้องการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น

โจทย์ของประเทศไทย จึงไม่ได้มีเพียงว่า.. จะมี LNG เพียงพอหรือไม่ ?
แต่ประเด็นที่สำคัญกว่านั้นคือ ประเทศไทยจะวางตำแหน่งของตัวเองอย่างไร ในวันที่ LNG กำลังกลายเป็นตลาดพลังงานที่เชื่อมโยงกันทั่วโลก

เพราะภาพเดิมในอดีต โครงสร้างพื้นฐาน LNG เริ่มจากแหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติ จะถูกส่งไปยังสถานีแปรสภาพ เพื่อลดอุณหภูมิลงถึง -160 องศาเซลเซียส จนกลายเป็นของเหลว ซึ่งมีปริมาตรเล็กลงถึง 600 เท่า
ทำให้ขนส่งทางเรือได้สะดวก

จากนั้น เมื่อถึงปลายทาง LNG จะถูกเก็บรักษาในถังเฉพาะเพื่อรักษาอุณหภูมิ และส่งเข้าสถานีแปรสภาพอีกครั้ง เพื่อทำให้กลับมามีสถานะเป็นก๊าซ ก่อนจะส่งผ่านระบบท่อส่งก๊าซฯ เพื่อใช้ประโยชน์ต่อไป

แต่ปัจจุบัน ตลาดพลังงาน LNG มีความเชื่อมโยงกันมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
จากการพัฒนาจุดแข็งสำคัญคือ เครือข่ายก๊าซธรรมชาติระดับภูมิภาคที่เชื่อมโยงกัน

ด้วยระบบท่อส่งก๊าซธรรมชาติข้ามพรมแดนและโครงสร้างพื้นฐาน LNG
ที่ช่วยให้ประเทศต่าง ๆ สามารถแบ่งปันแหล่งพลังงาน เสริมสร้างความสามารถในการรับมือกับความผันผวน และร่วมกันยกระดับความมั่นคงทางพลังงานของภูมิภาค

ขณะเดียวกัน ความมั่นคงทางพลังงานต้องเดินควบคู่ไปกับการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานที่มีคาร์บอนต่ำ
เพื่อสนับสนุนเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ ของประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรม

ล่าสุด ประเทศไทยได้ประกาศตัดสินใจลงทุนขั้นสุดท้ายในโครงการดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (Carbon Capture and Storage: CCS) ณ แหล่งก๊าซธรรมชาติอาทิตย์ ซึ่งสามารถดักจับและอัดกลับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้สูงสุด 1 ล้านตันต่อปี

ควบคู่ไปกับการพัฒนา โครงการ Industrial Spark หรือ I-SPARK
แนวคิดการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ (Sandbox) ในจังหวัดระยอง ที่บูรณาการโครงการพลังงานสะอาดและโครงการลดก๊าซเรือนกระจกให้เกิดเป็นระบบนิเวศ (Ecosystem)
เพื่อวางรากฐานรองรับการพัฒนาอุตสาหกรรมแห่งอนาคตและการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำอย่างเป็นรูปธรรม

ภายในเวที Gastech 2026 เวทีสำคัญของธุรกิจพลังงานระดับโลก
ผู้บริหาร ปตท. ได้ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ พร้อมแลกเปลี่ยนทิศทางพลังงาน สะท้อนถึงการยอมรับในองค์ความรู้และความเชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมพลังงานระดับโลก

แล้ว ปตท. ทำอย่างไร เพื่อทำให้พลังงานของประเทศไทย มั่นคงและยั่งยืน ?
ลงทุนแมนจะสรุปให้ฟัง

ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ฉายภาพรวมว่า

ความสมดุล คือหัวใจสำคัญของการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงาน พลังงานต้องเดินหน้าขับเคลื่อนด้วยกรอบ Energy Trilemma คือความสมดุลระหว่างความมั่นคงทางพลังงาน เข้าถึงได้ในราคาที่แข่งขันได้ และความยั่งยืน

ก๊าซธรรมชาติและ LNG ยังคงเป็น Destination Fuel ที่มีบทบาทสำคัญอีกหลายทศวรรษ
จึงต้องผลิตและใช้พลังงานเหล่านี้อย่างรับผิดชอบ โดยทำควบคู่กับการเร่งลดคาร์บอนอย่างเป็นรูปธรรม

ดร.บุรณิน รัตนสมบัติ ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกลุ่มธุรกิจใหม่และความยั่งยืน บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) ขยายความในด้านการลดคาร์บอนได้อย่างน่าสนใจว่า

ปตท. ไม่ได้เปลี่ยนแค่รูปแบบพลังงาน แต่กำลังเปลี่ยนทั้งระบบ จาก Energy Transition สู่ Energy System Transformation เพื่อสร้างระบบพลังงานที่สะอาด มั่นคง ยืดหยุ่น และแข่งขันได้

I-SPARK คือการทำแนวคิดนี้ให้เกิดขึ้นจริง เพื่อสร้างระบบนิเวศรองรับอุตสาหกรรมแห่งอนาคต

คุณบัณฑิต ธรรมประจำจิต ประธานเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการกลุ่มธุรกิจปิโตรเลียมขั้นต้นและก๊าซธรรมชาติ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) มองว่า

วัตถุประสงค์หลักไม่ใช่เพียงการขยายโครงสร้างพื้นฐานสำหรับก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) เท่านั้น

หากแต่เป็นการยกระดับระบบโครงสร้างพื้นฐานให้มีความยืดหยุ่น สามารถเชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ และเอื้อต่อการเข้าถึงในเชิงพาณิชย์มากยิ่งขึ้น
ซึ่งจะนำไปสู่การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

คุณจตุรงค์ วรวิทย์สุรวัฒนา รองกรรมการผู้จัดการใหญ่หน่วยธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ฉายภาพว่า

LNG ต้องมีทั้งปริมาณที่เพียงพอ ราคาที่รับได้ และเข้าถึงได้ในช่วงวิกฤติ
โดยสัญญาซื้อขายระยะยาว (Longterm Contract) ยังจำเป็นในฐานะ Transition Fuel ที่ช่วยสร้างความมั่นคง และสนับสนุนการลงทุนในแหล่งผลิตใหม่ ตลอดจนช่วยรองรับความผันผวนของพลังงานหมุนเวียน

อย่างไรก็ตาม สัญญาต้องปรับตัวให้มีความยืดหยุ่นด้านปริมาณ กำหนดส่งมอบ ปลายทาง และราคา
ซึ่งจะช่วยให้ผู้ซื้อบริหารความต้องการและต้นทุน พร้อมสร้างความมั่นใจในการทำสัญญาระยะยาวได้

คุณรัฐกร กัมปนาทแสนยากร รองกรรมการผู้จัดการใหญ่ความยั่งยืนองค์กร บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน)
อธิบายให้เห็นภาพพิมพ์เขียวสู่การเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรมครั้งใหม่ของไทยว่า

กลุ่ม ปตท. ทำงานร่วมกับพันธมิตรทั้งภาครัฐ และภาคเอกชนอย่างใกล้ชิด
เพื่อผลักดันโครงการ I-SPARK ให้เกิดขึ้นได้จริง และกลายเป็นโมเดลนำร่องสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศไทย

ทั้งหมดนี้คือ การอัปเดตสถานการณ์พลังงานของไทย ในวันที่โลกพลังงานกำลังผันผวนจากปัจจัยรอบด้าน

การก้าวเป็นผู้เล่น LNG ในการค้าสากล
การผลักดันไทยสู่ LNG Hub ระดับภูมิภาค
การผลักดัน I-SPARK สู่โมเดลการเปลี่ยนผ่านภาคอุตสาหกรรมครั้งใหม่ของไทย

มองไปในอนาคต สิ่งที่เกิดขึ้นเหล่านี้ คงไม่ใช่แต่ความสำเร็จของ ปตท.
แต่ยังหมายรวมถึง ความมั่นคงทางพลังงานของไทย อีกด้วย..

Reference :
- ข้อมูลเปิดเผยภายในงาน Gastech 2026