แจก 4 วิธี คัดกรองหุ้นเติบโต หุ้นปันผล ท่ามกลางหุ้นหลาย 1,000 ตัว ในตลาด /โดย ลงทุนแมน
ตลาดหุ้นไทย มีบริษัทจดทะเบียนมากกว่า 900 แห่ง
ตลาดหุ้นฮ่องกง มีมากกว่า 2,600 แห่ง
ตลาดหุ้นจีน มีมากกว่า 5,300 แห่ง
ตลาดหุ้นสหรัฐฯ มีมากกว่า 6,000 แห่ง

ตลาดหุ้น เต็มไปด้วยหุ้นจำนวนมากมาย หลายร้อย หลายพันตัว ที่นักลงทุนสามารถเลือกลงทุนได้

แต่การมีหุ้นจำนวนมหาศาล ก็เป็นความยากของนักลงทุน เพราะคงไม่มีใครมีเวลามากพอที่จะสามารถศึกษาหุ้นทุกตัวได้
แต่ถึงจะมี การวิเคราะห์หุ้นทุกตัว ก็เป็นวิธีที่ไม่มีประสิทธิภาพ

ซึ่งยิ่งเป็นเรื่องท้าทายเข้าไปอีก ในการค้นหาหุ้นผู้ชนะ ที่มีธุรกิจแข็งแกร่ง จนสามารถสร้างผลตอบแทนที่ดีให้กับนักลงทุนได้ในระยะยาว
เพราะหุ้นผู้ชนะ มีเพียงแค่หยิบมือเท่านั้น..

ซึ่งถ้านักลงทุน มีเครื่องมือหรือแนวทางที่เป็นระบบ มาช่วยแยกแยะเบื้องต้นว่า หุ้นตัวไหนมีศักยภาพ
ก็อาจจะทำให้เราคัดกรองหุ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

บทความนี้ ได้รวม 4 Framework ที่มีชื่อเสียง สำหรับใช้คัดกรองหุ้นเบื้องต้น
โดยแต่ละ Framework จะเหมาะกับการใช้หาหุ้นแต่ละประเภท

1. CANSLIM - สำหรับหุ้นเติบโต
2. Piotroski F-Score - สำหรับหุ้นพื้นฐานแข็งแกร่ง
3. Magic Formula - สำหรับหุ้นคุณค่า
4. Dividend Growth Model - สำหรับหุ้นปันผล

1. CANSLIM : คัดกรองหุ้นเติบโต (Growth Stock)

CANSLIM เป็นกลยุทธ์ที่พัฒนาโดย William O'Neil ผู้ก่อตั้ง Investor's Business Daily โดยใช้ข้อมูลพื้นฐานและทางเทคนิค เพื่อค้นหาหุ้นที่มีแนวโน้มเติบโตสูง และเป็นผู้นำตลาด

CANSLIM เป็นอักษรย่อที่ประกอบไปด้วย 7 ปัจจัย

C (Current Quarterly Earnings) > กำไรต่อหุ้น (EPS) ไตรมาสล่าสุด ควรเติบโตมากกว่า 25% YoY
โดยกำไรที่มีแนวโน้มเร่งตัวขึ้นในไตรมาสล่าสุด ถือเป็นสัญญาณบวกที่บ่งบอกถึงแนวโน้มการเติบโตของบริษัท

A (Annual Earnings Growth) > กำไรสุทธิประจำปี ควรเติบโตขึ้นอย่างน้อย 25% ต่อเนื่องอย่างน้อย 3 ปี
อีกทั้งอัตราผลตอบแทนจากส่วนของผู้ถือหุ้น (ROE) ควรอยู่ที่ 17% หรือมากกว่า

N (New Product or Service) > บริษัทมีการพัฒนาและสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ อย่างต่อเนื่อง หรือมีโมเดลธุรกิจใหม่

S (Supply & Demand) > หุ้นมี Volume การซื้อขายสูงขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่ราคาหุ้นปรับตัวสูงขึ้น หากมีปริมาณการซื้อขายสูง อาจเป็นสัญญาณว่า หุ้นกำลังได้รับความสนใจจากนักลงทุน

L (Leader or Laggard ?) > หุ้นเป็นผู้นำในอุตสาหกรรม หรือมีส่วนแบ่งการตลาดสูงในอุตสาหกรรมนั้น ๆ

I (Institutional Sponsorship) > มีนักลงทุนสถาบัน เช่น กองทุนรวม หรือสถาบันการเงินขนาดใหญ่ เข้าลงทุน โดยเฉพาะในช่วงไตรมาสล่าสุด เป็นสัญญาณที่อาจบอกได้ว่า หุ้นตัวนั้น ๆ มีความสามารถในการดำเนินธุรกิจระยะยาว

M (Market Direction) > ควรที่จะลงทุนในช่วงที่แนวโน้มตลาดโดยรวม อยู่ในช่วงขาขึ้น และหลีกเลี่ยงการลงทุนในช่วงตลาดขาลง

2. Piotroski F-Score : คัดกรองหุ้นพื้นฐานแข็งแกร่ง

Piotroski F-Score ถูกคิดค้นโดย Joseph Piotroski ศาสตราจารย์จากมหาวิทยาลัยชิคาโก เพื่อช่วยนักลงทุนวิเคราะห์หุ้นพื้นฐานที่แข็งแกร่งผ่าน 9 ปัจจัยจากงบการเงิน ด้วยการให้คะแนนแต่ละข้อ ถ้าข้อไหนผ่านเกณฑ์ ก็จะได้ 1 คะแนน ถ้าไม่ผ่านให้ 0 คะแนน

ซึ่งหากหุ้นได้ 7-9 คะแนน แสดงว่ามีพื้นฐานดี

เกณฑ์ความสามารถในการทำกำไร
- อัตราผลตอบแทนจากสินทรัพย์ (ROA) เป็นบวก ในปีปัจจุบัน
- ROA สูงขึ้นจากปีก่อน
- กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน (CFO) เป็นบวก ในปีปัจจุบัน

เกณฑ์หนี้สิน สภาพคล่อง และแหล่งเงินทุน
- อัตราส่วนหนี้สินต่อทุน (D/E Ratio) ลดลงจากปีก่อน
- อัตราส่วนเงินทุนหมุนเวียน (Current Ratio) สูงขึ้นจากปีก่อน
- ไม่มีการเพิ่มทุน หรือไม่มีการออกหุ้นใหม่ ในปีที่ผ่านมา

เกณฑ์ประสิทธิภาพการดำเนินงาน
- อัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin) สูงขึ้นจากปีก่อน
- อัตราหมุนเวียนของสินทรัพย์ (Asset Turnover) เพิ่มขึ้นจากปีก่อน

ซึ่ง Piotroski F-Score จะใช้เพื่อช่วยคัดกรองหุ้นที่มีฐานะทางการเงินแข็งแกร่ง และช่วยนักลงทุนหลีกเลี่ยงหุ้นที่มีปัญหาทางการเงิน

3. Magic Formula : คัดกรองหุ้นคุณค่า (Value Stock)

Magic Formula ถูกคิดค้นโดย Joel Greenblatt นักลงทุนชื่อดัง และผู้เขียนหนังสือ The Little Book That Still Beats the Market

ใช้เพื่อตรวจหาหุ้นที่มีคุณภาพดีและราคาถูก โดยใช้ 2 ปัจจัยหลัก คือ อัตราส่วนผลตอบแทนของเงินลงทุน (ROIC) และอัตราผลตอบแทนจากกำไร (Earnings Yield)

ROIC สูง > สามารถสร้างผลตอบแทนจากเงินลงทุนได้ดี
สูตรคำนวณ ROIC = EBIT / (สินทรัพย์ถาวรสุทธิ + เงินทุนหมุนเวียน)

Earnings Yield สูง > หุ้นที่มีราคาถูกเมื่อเทียบกับกำไร
สูตรคำนวณ Earnings Yield = EBIT / Enterprise Value

โดย Enterprise Value หาได้จาก มูลค่าตลาด (Market Capitalization) + หนี้สินรวม - เงินสดรวม

สำหรับขั้นตอนการใช้ Magic Formula ในการลงทุน มีลำดับตามนี้

- กำหนดมูลค่าตลาดขั้นต่ำของหุ้นที่ต้องการลงทุน เช่น Market Capitalization มากกว่า 50 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
- คัดกรองหุ้นที่ไม่ต้องการลงทุน เช่น ตัดหุ้นสาธารณูปโภค และกลุ่มการเงิน ออกจากรายการ
- คำนวณ Earnings Yield และ ROIC
- จัดอันดับบริษัทที่ผ่านเกณฑ์ โดยเรียงลำดับ Earnings Yield และ ROIC จากสูงไปต่ำ (หุ้นที่ได้อันดับ 1 คือหุ้นที่มีค่าสูงที่สุด)

- รวมลำดับของทั้งสองเกณฑ์เข้าด้วยกัน และเรียงลำดับหุ้นจากค่าน้อยไปหามาก (ยิ่งคะแนนรวมต่ำ ยิ่งดี)
- เลือกหุ้น 20-30 ตัว ที่ได้คะแนนสูงสุด
- จัดสรรเงินลงทุนให้แต่ละหุ้นเท่า ๆ กัน
- มีวินัยปรับพอร์ตทุกปี (ขายหุ้นที่ไม่ได้อยู่ในอันดับสูงแล้ว และซื้อหุ้นใหม่ที่เข้าเกณฑ์)

จุดเด่นของ Magic Formula คือเป็นกลยุทธ์ที่ใช้ข้อมูลเชิงตัวเลข ไม่มีอารมณ์เข้ามาเกี่ยวข้อง
แต่มีจุดอ่อนคือ อาจไม่ได้ผลดีในช่วงเวลาสั้น ๆ และไม่สามารถใช้ได้กับหุ้นทุกประเภท เช่น หุ้นเติบโต หรือหุ้นเทคโนโลยีที่กำลังขาดทุน

4. Dividend Growth Model (DGM) : คัดกรองหุ้นปันผล

Dividend Growth Model ถูกพัฒนาจากแนวคิดของ Gordon Growth Model ซึ่งใช้คำนวณมูลค่าหุ้น จากการเติบโตของเงินปันผล

สูตรของ Gordon Growth Model คือ
ราคาหุ้น = เงินปันผลที่คาดว่าจะได้รับในปีหน้า / (อัตราผลตอบแทนที่นักลงทุนต้องการ - อัตราการเติบโตของเงินปันผล)

ส่วนแนวคิด Dividend Growth Model มองว่า หุ้นปันผลที่ดี ควรมีปัจจัยเหล่านี้

- อัตราผลตอบแทนจากเงินปันผล (Dividend Yield) ควรสูงกว่า อัตราผลตอบแทนของพันธบัตรรัฐบาล

- อัตราส่วนการจ่ายปันผล (Dividend Payout Ratio) ไม่ควรสูงเกินไป เช่น ต่ำกว่า 60%
เพราะถ้าสูงเกินไป หมายความว่าบริษัทจ่ายปันผลมากเกินไป และอาจไม่มีเงินเหลือสำหรับการลงทุนขยายธุรกิจ

- อัตราการเติบโตของเงินปันผล (Dividend Growth Rate) เงินปันผลควรเติบโตเฉลี่ย 5-10% ต่อปี

- กระแสเงินสดอิสระ (FCF) ควรเป็นบวก เพราะบ่งชี้ว่า บริษัทสามารถจ่ายเงินปันผลได้จริง โดยไม่ต้องกู้ยืมเงิน หรือใช้เงินสดสำรองมากเกินไป

- D/E Ratio ไม่ควรสูงเกินไป
เช่น ควรต่ำกว่า 1.0 สำหรับบริษัทขนาดใหญ่ เพราะหากบริษัทมีหนี้สินสูงเกินไป อาจมีปัญหาในการจ่ายปันผลในระยะยาว

สรุปแล้ว Dividend Growth Model เหมาะกับนักลงทุน ที่ต้องการคัดกรองหาหุ้น ที่มีแนวโน้มจ่ายปันผลสม่ำเสมอ

อย่างไรก็ดี แนวคิดนี้จะไม่เหมาะกับหุ้นเติบโต เช่น หุ้นเทคโนโลยี ที่ไม่จ่ายปันผล หรือหุ้นวัฏจักร ที่จ่ายปันผลไม่สม่ำเสมอ

อีกทั้งวิธีนี้ก็มีข้อจำกัดเช่นเดียวกับวิธีอื่น ๆ ที่กล่าวมาทั้งหมด
เพราะทุกวิธี ทุกแนวคิด จะมีข้อดี ข้อเสียในตัวเอง

ดังนั้นในฐานะนักลงทุน ต้องใช้วิธีคัดกรองหุ้น ร่วมกับการวิเคราะห์ปัจจัยอื่น ๆ ด้วย ทั้งเชิงคุณภาพ และเชิงปริมาณ เพื่อให้หุ้นที่เราจะเลือกเข้ามาในพอร์ต เป็นหุ้นที่มีศักยภาพ และสามารถสร้างผลตอบแทนที่ตอบโจทย์เรามากที่สุด

เพราะสุดท้ายแล้ว ในโลกที่มีหุ้นนับพัน นับหมื่นตัว
ไม่ใช่การแข่งขันว่าใครรู้จักหุ้นมากกว่า แต่คือการแข่งขันว่า ใครสามารถคัดเลือก “หุ้นที่ใช่” และตัดสิ่งที่ไม่ใช่ ได้อย่างเป็นระบบมากกว่า

—----------------------
4 Methods to Screen Growth and Dividend Stocks Amidst Thousands of Market Options /By Longtunman

The Thai stock market has over 900 listed companies. The Hong Kong stock market has more than 2,600. The Chinese stock market has more than 5,300. The US stock market has more than 6,000.

The stock market is filled with an immense number of stocks—hundreds or even thousands—for investors to choose from.

However, having a massive selection is a challenge for investors. No one has enough time to study every single stock, and even if they did, analyzing every one would be a highly inefficient approach.

It is even more challenging to find "winners"—businesses strong enough to generate great long-term returns—because these winners usually represent only a tiny fraction of the market.

If investors have systematic tools or frameworks to help with an initial screening of potential, it can make the selection process much more efficient.

This article compiles 4 famous frameworks for initial stock screening, each suited for finding different types of stocks:
1. CANSLIM – For Growth Stocks
2. Piotroski F-Score – For stocks with strong fundamentals
3. Magic Formula – For Value Stocks
4. Dividend Growth Model – For Dividend Stocks

1. CANSLIM: Screening for Growth Stocks

CANSLIM is a strategy developed by William O'Neil, founder of Investor's Business Daily. It uses both fundamental and technical data to find high-growth stocks that are market leaders.

CANSLIM is an acronym consisting of 7 factors:

C (Current Quarterly Earnings): Earnings Per Share (EPS) for the latest quarter should grow by more than 25% YoY. Accelerating profit growth in the recent quarter is a positive sign.

A (Annual Earnings Growth): Annual net profit should grow at least 25% consistently for at least 3 years. Additionally, Return on Equity (ROE) should be 17% or higher.

N (New Product or Service): The company continuously develops new innovations or has a new business model.

S (Supply & Demand): The stock shows increasing trading volume, especially when the price rises. High volume suggests the stock is gaining investor interest.

L (Leader or Laggard?): The stock should be an industry leader or hold a high market share in its sector.

I (Institutional Sponsorship): There is investment from institutional investors, such as mutual funds or large financial institutions. Recent institutional buying indicates confidence in long-term performance.

M (Market Direction): One should invest when the overall market trend is bullish and avoid investing during a downtrend.

2. Piotroski F-Score: Screening for Strong Fundamentals

The Piotroski F-Score was created by Joseph Piotroski, a professor at the University of Chicago. It helps analyze fundamental strength through 9 financial statement factors. Each passing criterion earns 1 point; otherwise, it gets 0.

A score of 7–9 indicates strong fundamentals.

Profitability Criteria:
- Positive Return on Assets (ROA) in the current year.
- ROA is higher than the previous year.
- Positive Cash Flow from Operations (CFO) in the current year.

Leverage, Liquidity, and Source of Funds:
- Decrease in Debt-to-Equity (D/E) ratio from the previous year.
- Increase in Current Ratio from the previous year.
- No new shares issued (no capital increase) in the past year.

Operating Efficiency:
- Higher Gross Margin compared to the previous year.
- Higher Asset Turnover compared to the previous year.

The Piotroski F-Score is used to screen for financially robust companies and helps investors avoid those with potential financial distress.

3. Magic Formula: Screening for Value Stocks

The Magic Formula was created by Joel Greenblatt, a famous investor and author of The Little Book That Still Beats the Market.

It is used to identify high-quality stocks at cheap prices using two main factors: Return on Invested Capital (ROIC) and Earnings Yield.

High ROIC: Indicates the ability to generate good returns from invested capital.
- ROIC = EBIT / (Net Fixed Assets + Working Capital)

High Earnings Yield: Indicates a stock is cheap relative to its earnings.
- EarningsYield = EBIT / Enterprise Value
- Enterprise Value = Market Cap + Total Debt − Total Cash

Steps for using the Magic Formula:
1. Set a minimum market cap (e.g., over $50 million).
2. Exclude specific sectors like utilities and financial groups.
3. Calculate Earnings Yield and ROIC.
4. Rank companies by Earnings Yield and ROIC from high to low (Rank 1 is the highest).

5. Combine the ranks of both criteria and sort from lowest to highest total (the lower the total score, the better).
6. Select the top 20–30 stocks.
7. Allocate capital equally to each stock.
8. Disciplined rebalancing once a year (sell those that drop in rank and buy new qualifiers).

The strength of the Magic Formula is its data-driven, emotionless approach. However, its weakness is that it may not perform well in the short term and isn't applicable to all types of stocks, such as loss-making growth or tech stocks.

4. Dividend Growth Model (DGM): Screening for Dividend Stocks
The Dividend Growth Model is derived from the Gordon Growth Model, used to calculate stock value based on dividend growth.

Gordon Growth Model formula: P = D1 ​/ (r − g)
(Where P = Stock price, D1​ = Expected dividend next year, r = Required rate of return, g = Dividend growth rate)

The Dividend Growth Model suggests a good dividend stock should have:
- Dividend Yield: Should be higher than government bond yields.
- Dividend Payout Ratio: Should not be too high (e.g., below 60%). If it's too high, the company might be overpaying and lack funds for expansion.
- Dividend Growth Rate: Dividends should grow by an average of 5–10% per year.

- Free Cash Flow (FCF): Should be positive, indicating the company can actually afford dividends without excessive borrowing.
- D/E Ratio: Should not be too high (e.g., below 1.0 for large firms), as high debt might jeopardize long-term dividend stability.

In summary, the Dividend Growth Model is ideal for investors seeking consistent dividend payers. However, it is not suitable for growth stocks (like non-dividend-paying tech) or cyclical stocks with inconsistent payouts.

Every method and framework mentioned has its own pros and cons. Therefore, as an investor, you should use these screening methods alongside other qualitative and quantitative analyses. This ensures the stocks you pick have the potential to meet your specific financial goals.

Ultimately, in a world with tens of thousands of stocks, it isn't a competition of who knows more stocks, but who can systematically select the "right" ones and filter out the rest.